شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٣ - مُدَّثِّر (مدثر١/ )
وليد بن مغيره،نضر بن حارث،و...به مشورت پرداختند كه در برابر سؤالات مردمى كه از خارج به مكه مىآيند و جسته گريخته مطالبى دربارۀ ظهور پيامبر اسلام(ص)شنيدهاند چه بگويند؟ اگر هركدام بخواهند جواب جداگانهاى بدهند،يكى كاهنش خواند،و ديگرى مجنون و ديگرى ساحر،اين تشتت آراء اثر منفى خواهد گذاشت،بايد با وحدت كلمه به مبارزۀ تبليغاتى بر ضد پيامبر(ص)برخيزند! بعد از گفتگو به اين جا رسيدند كه بهتر از همه اين است كه بگويند«ساحر»است،زيرا يكى از آثار پديدۀ«سحر»جدايى افكندن ميان دو همسر،و پدر و فرزند است و پيامبر با عرضۀ آيين اسلام چنين كارى را انجام داده بود! اين سخن به گوش پيامبر(ص)رسيد سخت ناراحت شده و بيمار گونه،غمگين به خانه آمد و در بستر آرميد كه آيات فوق نازل شد و او را دعوت به قيام و مبارزه كرد.
٢-اين آيات از نخستين آياتى بود كه بر پيامبر اسلام(ص)نازل شد،زيرا از«جابر بن عبد اللّه»از پيامبر(ص)نقل شده كه فرمود:من بر كوه حرا بودم كه صدايى برخاست گفت اى مُحمّد!«تو رسول خدايى!»به راست و چپ نگاه كردم چيزى نديدم،به بالاى سر نگاه كردم، فرشتهاى را بر عرش در ميان آسمان و زمين ديدم،ترسيدم،و بهسوى خديجه برگشتم،و گفتم:
مرا بپوشانيد،مرا بپوشانيد و آب سرد بر من بريزيد،در اين هنگام بود كه جبرئيل نازل شد و«يٰا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ»را آورد.
ولى با توجه به اين كه آيات سوره بيانگر دعوت آشكار است مسلم مىشود كه اين آيات حد اقل بعد از سه سال دعوت پنهانى نازل شده،و اين با آنچه در روايت فوق آمده است سازگار نيست،مگر اين كه گفته شود چند آيه آغاز اين سوره در آغاز دعوت نازل شده،و آيات بعد مربوط به چند سال بعد است.
٣-پيامبر(ص)در حال خواب بود و جامه بر خود افكنده بود،جبرئيل نازل شد و او را بيدار كرد و اين آيات را بر او خواند كه برخيز و بستر و خواب را كنار بگذار و به انجام رسالت پرداز.
٤-منظور از پوشيدن جامه،جامۀ ظاهرى نيست،بلكه لباس نبوت و رسالت است، همانطور كه دربارۀ پرهيزگارى«لباس التقوى»گفته شده است.
٥-منظور از«مُدّثّر»كسى است كه در گوشۀ عزلت قرار گرفته و در انزوا و تنهايى به سر مىبرد،بنابراين آيه مىگويد از انزوا و عزلت به درآى و به انذار خلق و هدايت بندگان خدا پرداز.