«دانشمندان پيروان ما همانند مرزدارانى هستند كه در برابر لشكر ابليس صف كشيده‌اند و از حمله كردن آنها به افرادى كه قدرت دفاع از خود ندارند جلوگيرى مى‌كنند[١]»در ذيل اين حديث مقام و موقعيّت آنها برتر و بالاتر از افسران و مرزدارانى كه در برابر هجوم دشمنان اسلام پيكار مى‌كنند شمرده شده است و اين به خاطر آن است كه آنها نگهبانان عقايد و فرهنگ اسلام‌اند در حالى كه اينها حافظ مرزهاى جغرافيايى هستند،مسلما ملّتى كه مرزهاى عقيده‌اى و فرهنگى او،مورد حملات دشمن قرار گيرد و نتواند بخوبى از آن دفاع كند در مدّت كوتاهى از نظر سياسى و نظامى شكست خواهد خورد.[*](ج ٢٣٤/٣-٢٣٥.)

ر ب ع

ربع:(نساء١٢/.)[**]

بر وزن«عنق»به معنى«يك‌چهارم (١/٤)»است،آيۀ مورد بحث دربارۀ ارث زنان سخن مى‌گويد،مى‌فرمايد:

«...ارث زنان از ثروت شوهران در صورتى كه شوهر فرزندى نداشته باشد يك‌چهارم اصل مال است...»(وَ لَهُنَّ الرُّبُعُ مِمّٰا تَرَكْتُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكُمْ وَلَدٌ)نساء١٢/.

و امّا كلمۀ«رباع»به معنى«چهار تا چهار تا»است و آن اسمى است كه از اربعة اربعة معدول است،چنان كه در آيۀ ٣ سورۀ نساء مى‌خوانيم:

...فَانْكِحُوا مٰا طٰابَ لَكُمْ مِنَ النِّسٰاءِ مَثْنىٰ وَ ثُلاٰثَ وَ رُبٰاعَ...

در اين آيه«مثنى»در لغت به معنى«دوتادوتا »و«ثلاث»به معنى«سه‌تا سه‌تا »و«رباع» به معنى«چهار تا چهار تا»مى‌باشد و از آنجا كه روى سخن در آيه به همۀ مسلمانان است معنى آيه چنين مى‌شود كه شما براى دورى از ستم كردن در حقّ دختران يتيم مى‌توانيد از ازدواج آنها خوددارى كنيد و با زنانى ازدواج كنيد كه موقعيت اجتماعى و فاميلى آنها به شما اجازه ستم كردن را نمى‌دهد و مى‌توانيد از آنها دو نفر يا سه نفر يا چهار نفر به همسرى خود انتخاب كنيد، منتها چون مخاطب،همه مسلمانان بوده است تعبير به دوتادوتا و مانند آن شده است وگرنه

١)احتجاج طبرسى،فصل اول.

*) پيرامون واژۀ«رباط»در جلدهاى ٢٢١/٧ و ٣٣/١٦،تفسير نمونه،به همان مضامين فوق سخن گفته شده است.

**)...وَ لَهُنَّ الرُّبُعُ مِمّٰا تَرَكْتُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكُمْ وَلَدٌ...نساء١٢/.