«اى هم‌زندانيهاى من آيا خدايان پراكنده و معبودهاى متفرق بهترند يا خداوند يگانۀ قهار و مسلط بر هر چيز؟»(أَ أَرْبٰابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ اللّٰهُ الْوٰاحِدُ الْقَهّٰارُ)يوسف٣٩/.

گويى يوسف مى‌خواهد به آنها حالى كند كه چرا شما آزادى را در خواب مى‌بينيد چرا در بيدارى نمى‌بينيد؟چرا؟آيا جز اين است كه اين پراكندگى و تفرقه و نفاق شما كه از شرك و بت‌پرستى و ارباب متفرقون سرچشمه مى‌گيرد،سبب شده كه طاغوتهاى ستمگر بر شما غلبه كنند،چرا شما زير پرچم توحيد جمع نمى‌شويد و به دامن پرستش «اللّه واحد قهار»دست نمى‌زنيد تا بتوانيد اين خودكامگان ستمگر را كه شما را بى‌گناه و به مجرد اتهام به زندان مى‌افكنند از جامعه خود برانيد.

يوسف مى‌دانست«أَرْبٰابٌ مُتَفَرِّقُونَ»و هدفهاى پراكنده و معبودهاى مختلف،سرچشمه تفرقه و پراكندگى در اجتماعند و تا تفرقه و پراكندگى وجود دارد طاغوتها و جباران بر مردم مسلطند،لذا براى قطع ريشۀ آنها دستور داد كه از شمشير بُرّاى توحيد استفاده كنند تا مجبور نباشند آزادى را به خواب ببينند بلكه آن را در بيدارى مشاهده كنند.

مگر جبّاران و ستمگران كه بر گردۀ مردم سوارند در هر جامعه‌اى چند نفر مى‌باشند كه مردم قادر به مبارزه با آنها نيستند؟جز اين است كه آنها افراد محدودى هستند ولى با ايجاد تفرقه و نفاق،از طريق ارباب متفرقون،و در هم شكستن نيروى متشكل جامعه،امكان حكومت را بر توده‌هاى عظيم مردم به دست مى‌آورند!و آن روز كه ملتها به قدرت توحيد و وحدت كلمه آشنا شوند و همگى زير پرچم«اَللّٰهُ الْوٰاحِدُ الْقَهّٰارُ»جمع گردند و به نيروى عظيم خود پى برند آن روز، روز نابودى آنهاست،اين درس بسيار مهمى است براى امروز ما و براى فرداى ما و براى همه انسانها در كل جامعه بشرى و در سراسر تاريخ.(ج ٤١١/٩ و ٤١٧-٤١٨.)

رِبَّيُّون:(آل عمران١٤٦/.)[*]

جمع«ربّى»(بر وزن ملّى)است و به كسى گفته مى‌شود كه ارتباط و پيوند او با خدا محكم باشد،با ايمان دانشمند و با استقامت و با اخلاص باشد.آيۀ مورد بحث مى‌فرمايد:

«و چه بسيار پيامبرانى كه مردان الهى فراوانى به همراه آنها جنگ كردند...» به دنبال حوادث احد آيۀ فوق با يادآورى شجاعت و ايمان و استقامت مجاهدان و ياران پيامبران گذشته مسلمانان را به شجاعت و فداكارى و پايدارى تشويق مى‌كند و ضمنا آن دسته‌اى

*)وَ كَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قٰاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ...آل عمران١٤٦/.