ترجمه رساله قشيريه - عثماني، حسن بن احمد - الصفحة ١٤١ - باب چهارم در توبه

كرده‌اند. از استاد ابو على [دقّاق‌] شنيدم رحمه اللّه گفت توبه بر سه قسمت بود، اوّل وى توبه است، و اوسط انابت و آخر اوبت و توبه را بدايت كرد و اوبت را نهايت و انابت را واسطه و هر كى توبه كند از بيم عقوبت او صاحب توبه بود و هركه توبه كند بطمع ثواب، صاحب انابة بود و هركه توبه كند مراعات امر [را] نه از بيم عقوبت و نه طمع ثواب‌[١] صاحب اوبت بود.

و گفته‌اند توبه صفت مؤمنان بود قال اللّه تعالى و توبوا الى اللّه جميعا ايّها المؤمنون و انابت صفت انبيا بود و آن مقرّبان‌[٢] عليهم السّلام قال اللّه تعالى نعم العبد انّه اوّاب.

جنيد گويد توبه را سه معنى بود اوّل ندامت و ديگر عزم بر ترك معاودت و سديگر خويشتن پاك كردن از مظالم و خصومت‌[٣].

سهل بن عبد اللّه گويد توبه ترك تسويف بود.

جنيد گويد از حارث [محاسبى‌] شنيدم كه گفت هرگز نگفتم اللهمّ انّى اسألك التّوبة مگر همه گفتم اسألك شهوة التّوبة.

جنيد گويد روزى اندر نزديك سرى شدم و او را متغيّر ديدم گفتم چبودست ترا گفت جوانى درآمده بود از توبه پرسيد گفتم آنست كى گناه را فراموش نكنى سخن را[٤] معارضه كرد و گفت توبه فراموش كردن گناهست، [جنيد گويد من‌] گفتم كار بنزديك من آنست كه اين جوان گفت [سرى‌] گفت چرا گفتم زيرا كه چون من در حال جفا بودم و مرا با حال وفا آورد ياد كردن جفا اندر حال صفا جفا بود خاموش شد.

[١] - مب: نه از بيم عقوبت را و نه طمع ثواب را.

[٢] - اصل: صفت انبيا و مرسلان. مب: مطابق متن عربى است.

[٣] - مب: از مظالم خصمان. اصل: با متن عربى مطابق است.

[٤] - مب: مرا.