ترجمه رساله قشيريه - عثماني، حسن بن احمد - الصفحة ٤٧١ - باب چهل و دوم در تصوّف

خرّاز را پرسيدند از تصوّف گفت قومى باشند كه ايشانرا بعطا گستاخ‌[١] گردانند پس بمنع نيست گردانند [پس آنگه ايشان، از سرّ خود ندا كنند كه بر ما بگرئيد[٢]].

جنيد گويد تصوّف جنگى بود كه اندرو هيچ صلح نه‌[٣].

و هم او گويد ايشان از يك‌[٤] اهل بيت باشند [كه‌] بيگانه را اندر ميان ايشان راه نباشد.

و هم او گويد كه تصوّف ذكرى بود با اجتماع‌[٥] و وجدى بود با استماع‌[٦] و عملى با اتّباع‌[٧].

و هم او گويد صوفى چون زمين باشد كه همه زشتيها بر او او كنند و آنچه ازو برآيد همه نيكو بود.

و هم او گويد صوفى زمين بود كه نيك و بد بر وى برود و چون [آن‌] ميغ بود كه سايه بر همه چيزى افكند و چون باران بود كه بر همه چيزها ببارد.

[و هم او گويد كه صوفى را كه بينى كه بظاهر مشغول باشد بدانك باطن وى خرابست‌[٨]].

سهل بن عبد اللّه گويد صوفى آن بود كه خون خويش را قصاص نبيند و مال خويش مردمانرا مباح داند[٩].

[١] - مب: بستاخ.

[٢] - مب: ندارد.

[٣] - مب: صلحى نبود.

[٤] - مب: كى ايشان يك.

[٥] - مب: باجتماع.

[٦] - مب: باستماع.

[٧] - مب: باتباع.

[٨] - مب: ندارد.

[٩]- مب: مباح داند مردم را. متن عربى اضافه دارد: قال النورى نعت الصوفى السكون عند العدم و الايثار عند الوجود. صفت صوفى آرامش خاطر است بوقت بى‌چيزى و ايثار بمال هنگام دارايى.