ترجمه رساله قشيريه - عثماني، حسن بن احمد - الصفحة ٢٨٦ - باب بيست و سيم در صبر

يابنده رحمت چون كنم بر تو از چيزى كه بدان بر تو همى رحمت كنم.

[ابن عيينه گويد اندر معنى اين آيت كه و جعلناهم ائمّة يهدون بامرنا لمّا صبروا معنى اين آنست كه چون ايشان دست در اصل كار زنند مهتر گردانيديم ايشانرا.

از استاد ابو على شنيدم رحمه اللّه كه گفت حدّ صبر آنست كه اعتراض بر تقدير نكنى امّا اظهار بلا نه بر روى شكايت، صبر را برنگذرد چنانكه خداوند سبحانه و تعالى از ايّوب همه خبر دهد كه گفت انّا وجدناه صابرا باز آنك خبر داد از وى كه گفت مسّنى الضرّ، تا ضعفاء اين امّت را نيز اندوه‌گزارى بود اگر سخنى بگويند درين باب.

بعضى گفته‌اند كه گفت انّا وجدناه صابرا نگفت صبورا زيرا كه جمله احوال او صبر نبود، اندر بعضى از احوال با بلا بودى اندر حال مزه يافتن از بلا صابر نبود از آنرا گفت صابرا نه گفت صبورا[١]].

استاد ابو على گفت رحمه اللّه حقيقت صبر، بيرون آمدن بود از بلا برحسب شدن اندر وى‌[٢] چون ايّوب ٧ [كه‌] اندر آخر آيت گفت مسّنى الضرّ و انت ارحم الرّاحمين ادب خطاب نگاه داشت چون معارضه كردند بدانك و انت ارحم الراحمين صريح نگفت ارحمنى‌[٣].

استاد امام رحمه اللّه گويد صبر بر دو گونه باشد صبر عابدان بود و صبر محبّان و صبر عابدان نيكوتر آن بود كه محفوظ باشد، و صبر محبّان نيكوتر آن بود كه برداشته‌

[١] - مب: ندارد.

[٢] - مب: برحسب در رفتن در بلا.

[٣] - مب: چون تعريض كرد بگفتن ارحم الراحمين و صريح نكرد بدانچه گفتى ارحمنى. متن عربى: مثل ايوب قال فى آخر بلائه. چون ايوب كه در آخر بلا گفت. هر دو مترجم اشتباه كرده‌اند.