شب عاشورا:
فرياد از آن شبى كه به فرداش شد شهيد ***** سلطان دين حسين به كام دل يزيد
آه از شبى كه زينب دل خسته‌ى فگار٢ ***** دل در برش چو بِسمِل٣ خون غرقه مى‌تپيد
آن شب ز جوش ناله دل آسمان شكافت ***** آن شب ز بار درد قَدِ نُه فلك خميد
آن شب گريست زهره و شِعرى گشوده مو ***** وز گَردِ غم به صورت مه شد كَلَف پديد٤
آن شام شد ز پرده‌ى ظلمت سياه‌پوش ***** وان صبح از سفيده گريبان خود دريد
آن شاه كم سپاه در آن شب به لشكرش ***** حرفى به گريه گفت كه از چرخ خون چكيد
كاى دوستان نمانده مرا عمر جز شبى ***** فردا همين گروه ستمكاره‌ى پليد
از راه كينه تيغ بر آل نبى كشند ***** خواهند با ستيزه سرم را ز تن بُريد
گر من غريق لُجّه‌ى٥ اندوه و غم شدم ***** بارى شما تمام از اين ورطه پا كشيد
مقصود اين گروه به قتل من است و بس ***** اكنون اجازت است كه از من جدا شويد
اينك كه شب رسيده و تاريك شد جهان ***** زين دشتِ فتنه‌خيز به سوى وطن رويد
تابَد عَلَى الصّباح٦ چو از مشرق آفتاب ***** تنها من و سپاه به خون تشنه‌ى يزيد
از شه چو اين ترانه شنيدند سروران ***** گفتند كاى ستوده تو را ايزد مجيد
پروانه دل ز شمع نه از سوختن كَنَد ***** بر بلبلى چه باك خارِ گلشن خليد
ماييم و خاك كوى تو تا جان ز تن رود ***** كَنديم در هواى تو از جان خود اميد
هستى نه سرورى كه ز تو سر شود دريغ ***** باشى نه دلبرى كه توان از تو دل بريد
فرداست در مناى تمنّاى ترك سر ***** بر طائفان كعبه‌ى كوى تو روز عيد
آن روسيه كه روى خود از خونِ خود نكرد ***** در يارى تو سرخ، كجا گشت رو سفيد
عشاق خود، چو راست نواديد شه نمود ***** از مصدر كرامت خود معجزى جديد
بنمودشان ميان دو انگشت خويشتن ***** چيزى كه چشم هيچ كس مثل آن نديد
آن شب بُرير داشت سرِ شوخى و مزاح ***** گفتش يكى ز لشكر شاهنشه شهيد

[١] ديوان فدايى؛ ص ٣٣.

[٢] فگار: آزرده، مجروح.

[٣] بسمل: گلو بريده، نيمه جان، هر چيزى كه آن را ذبح كرده باشند و وجه تسميه‌اش آن است كه در وقت ذبح كردن بسم اللّه مى‌گويند.

[٤] كلف: هر لكه كه در آفتاب و ماه ديده مى‌شود.
شعرى: شعرا: نام دو ستاره است يكى شعراى شامى و ديگرى شعراى يمانى. ليكن چون شعراى يمانى درخشنده‌تر و معروفتر است مراد از آن شعراى يمانى است. در شعر فارسى شعرى نمودار بلندى قد و اعتلا و درخشندگى و فخر و سعادت است.

[٥] لُجّه: عميقترين جاى دريا، ژرف‌ترين قسمت آب.

[٦] على الصّباح: صبحگاه، بامدادان.