محمّد رضا رحمانى يار احمدى، مشهور به مهرداد اوستا، كه در شعر «اوستا» و گاهى «مهرداد» تخلّص مى‌كرد. فرزند محمّد صادق در سال ١٣٠٦ ه‌. ش در شهر بروجرد متولد گرديد.

اوستا تحصيلات ابتدايى و متوسطه را در زادگاهش به پايان رسانيد و براى ادامه‌ى تحصيل راهى تهران شد. در سال ١٣٢٦ به دانشكده‌ى ادبيات راه يافت و در رشته‌ى فلسفه و علوم تربيتى به تحصيل پرداخت. بعد از دريافت ليسانس به استخدام وزارت آموزش و پرورش درآمد و در سال ١٣٦٢ به رياست شوراى عالى شعر و ادب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى منصوب شد.

اوستا يكى از موفق‌ترين و برجسته‌ترين قصيده‌سرايان معاصر است و شاعرى توانا و محققى پر مايه بود و در شناخت شعر و نقد آن بصيرت داشت. خود در شعر سبك اساتيد شعراى خراسانى را پيش گرفت و شعرش از استوارى و انسجام كلام و لطف مضمون برخوردار است.

اوستا در تهران با چند انجمن ادبى در ارتباط بود و از اعضاى مؤسس انجمن ادبى صائب به شمار مى‌آيد. آثارش در جرايد و مجلات و نشريه‌ى انجمن ادبى صائب به چاپ رسيده است. تأليفاتش عبارتند از: «تيرانا»، «امام حماسه‌اى ديگر»، «حماسه‌ى آرش»، «راما»، «پاليزبان»، «تصحيح ديوان سلمان ساوجى»، «از كاروان رفته»، «نگارش و پژوهش در دستور زبان فارسى» و...

اوستا در سال ١٣٧٠ هنگام تصحيح اشعار يكى از شعرا در شوراى شهر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى بر اثر سكته‌ى قلبى درگذشت و با تجليل به خاك سپرده شد.

-*-

سخن حق
راد مردى در طريقت گرم سير ***** خطبه مى‌فرمود با پور زبير١
زين به درد و داغ دل پرورده‌اى ***** دردها را از جهان آزرده‌اى
كاى خلافت را زبون گير حقير ***** فارغ از آزاده مردان خطير
چون كه زرين باز پر بگشود و باز ***** اى زغن سركش به شومى قيل و قال
چون هماى دور پرواز سفر ***** پر گشود و بال در موج خطر
آن همايون باز چون شد زى عراق ***** نغمه كن اى مرغ مسكين از نفاق

[١] پور زبير: عبد اللّه بين زبير بن عوّام، مادرش اسماء ذات النطاقين دختر ابو بكر است. عبد اللّه نسبت به على (ع) و فرزندانش عناد و دشمنى مى‌ورزيد. وى عامل و يكى از آتش افروزان جنگ جمل بر عليه امام على (ع) به شمار مى‌رفت. عبد اللّه پس از مرگ معاويه يكى از مدعيان خلافت بود و با يزيد بن معاويه بيعت نكرد. او در مكّه اقامت داشت و براى خلافت خود فعاليت مى‌كرد. بسيار جاه‌طلب بود و براى رسيدن به خلافت از هيچ كارى دريغ نمى‌كرد. او پس از شهادت امام حسين (ع) ادعاى خلافت كرد و يزيد لشكرى به طرف مكّه فرستاد تا او را مغلوب كند. فرمانده يزيد، مسلم بن عقبه با سپاهيانش پس از واقعه‌ى حرّه‌ى واقم و كشتار مردم مدينه براى قتل عبد اللّه به سمت مكه حركت كرد، ولى در بين راه مرد و فرماندهى به حُصين بن نمير رسيد. او وارد مكّه شد و خانه‌ى كعبه را محاصره كرد. امّا يزيد به هلاكت رسيد و ابن زبير خود را خليفه‌ى مسلمانان خواند و اهالى حجاز، عراق و يمن با وى بيعت كردند. ابن زبير به مدت ده سال بر حجاز حكومت كرد جنايت او نسبت به شيعيان كمتر از امويان نبود در زمان خلافت عبد الملك بن مروان اموى، حجّاج بن يوسف ثقفى را به مكّه فرستاد و او مكّه را محاصره كرد و در كوهها منجنيق گذاشت و كعبه را كه پايگاه عبد اللّه بود. ويران ساخت و با منجنيق به آتش كشيد. و ابن زبير سرانجام در جمادى الآخر سال ٧٣ هجرى كشته شد.