دانشنامه شعر عاشورایی - محمد زاده، مرضیه - الصفحة ١٠٧٢ - تائب تبريزى
تائب تبريزى
شيخ اسماعيل بن حسين تبريزى معروف به «مسألهگو» شاعر و نويسندهى ايرانى به سال ١٢٨٦ ه ق. در تبريز متولد شد و در همان شهر علوم ادبى را فرا گرفت سپس به مشهد كوچ كرد و تا پايان زندگى در آن شهر به سر برد
تائب شاعرى ميان مايه بود و بيشتر اشعارش درونمايههاى اخلاقى و اجتماعى دارند و بيشتر در زمرهى شعرهاى تعليمى به شمار مىروند. وى مؤلفى پركار بود و آثار فراوانى به نظم و نثر از خود باقى گذارده است، از جمله: «ابلاغ المبين» به نثر فارسى در ردّ آيين مسيحى، «عقايد الاسلام» ترجمهى عقايد الاسلام تركى، «مرآة المتقين» در اخلاق و معارف، «روح و ريحان» كه حاوى مطالب اخلاقى، عرفانى، قصص، حكايات تاريخ و زندگينامه است و كتاب كشكولى است در نظم نثر.
ديوان اشعار شامل: غزل، رباعى و قطعه كه از جمله قصايد آن مراثى و مدايح چهارده معصوم (ع) را مىتوان برشمرد.
تائب به سال ١٣٧٤ ه ق. در مشهد مقدس وفات يافت١.
-*-
آن كه بُد گوهر درياى
حيا زينب بود ***** در حيا نايبهى خير نسا زينب بود
گوهرى كه به جهان «زيناش»
نام آمد ***** دختر
مير عرب، شير خدا زينب بود
تالى حضرت صديقه و اخت
الحسنين ***** سينهاش
آينهى صدق و صفا زينب بود
آن كه پيموده ره مهر وفا
شد نامى ***** زيب
ديباچهى ديوان وفا زينب بود
آنكه مبهوت ز صبرش شده
ايّوب صبور ***** معدن صبر به صحراى بلا زينب بود
آنكه بعد از شه لب تشنه
به هنگام بلا ***** قد علم كرد به ميدان وفا زينب بود
آنكه با شوق بيارى برادر
برخاست
***** پيروى كرد از او، پاى به پا زينب بود
آنكه همگام برادر شد و
بر خلق رساند ***** صورت و معنى قرآن خدا زينب بود
آنكه در حال اسيرى پى
نهضت برخاست ***** گشت
خاتون ظفر در همه جا زينب بود
[١] تاريخ علماى خراسان؛ ص ٢٦٦.