دانشنامه شعر عاشورایی - محمد زاده، مرضیه - الصفحة ٩٣٦ - جودى خراسانى
عبد الجواد جودى خراسانى
عبد الجواد جودى متخلّص به «جودى» از شاعران و شيفتگان اهل بيت (ع) است. تاريخ ولادت او مشخص نيست و همين قدر معلوم است كه در نيمهى دوم قرن دوازدهم هجرى متولد شده است. جودى از مردم عنبران١ است.
نوشتهاند كه وى مغازهى قنادى داشته و از اين طريق امرار معاش مىكرده است. وى طبعى بلند و روحى آزاد داشته و هرگز مدح سلاطين را نگفته و با قناعت روزگار مىگذرانيد و بخاطر عشق عميق به اهل بيت (ع) موضوع تمام اشعارش مدح و مرثيه آل محمد (ص) مىباشد.
اشعار وى در اوزان و قالبهاى متعدّد و متنوع سروده شده است و از استحكام و انسجام قوى برخوردار و مزيّن به صنايع لفظى و معنوى مىباشد و آيات و قصص قرآنى، احاديث و روايات كه به صورتهاى تلميح و اقتباس و ترجمه در اشعار وى به كار رفته است، گواهى بر دانش قرآنى و حديثى وى مىباشد. قسمت اعظم اشعار جودى پيرامون واقعه كربلا و پيامدهاى آن است كه تحت عنوان «از مدينه تا مدينه» دويست صفحه از ديوان او را شامل مىشود.
اشعار وى عارى از تعقيد و پيچيدگى و ساده و سليس و در خور فهم عموم و عوام مىباشد. ديوان وى بارها در ايران و هندوستان به طبع رسيده است. كليات اشعار وى در سال ١٣٧٢ شمسى در ايران چاپ شده است.
جودى در سال ١٣٠٢ ه. ق. وفات يافت و در مشهد مقدس در صحن نو در اطاقى مجاور با مقبره مرحوم شيخ بهايى به خاك سپرده شد٢.
-*-
خطبهى حضرت سجّاد «ع» در شام:
اى اهل شام مظهر لطف خدا
منم
***** مقصود ز آفرينش ارض و سما منم
پوشيده نيست نزد من
اسرار كاينات ***** زيرا
كه محرم حرم كبريا منم
مسجود كاينات بود خاك
كوى من
***** زينت فزاى كعبه، صفاى صفا٣ منم
زمزم٤ ز فيض مقدم من يافت آبرو ***** مهر منير مكّه امير مِنى٥ منم
بر جمله اوليا منم امروز
جانشين
***** وارث به علم يك به يك انبيا منم
آن آدمى كه دميدم اندر
تمام عمر ***** از
ابتدا گريسته تا انتها منم
بر كشتيى كه نوح در او
نوحهگر نشست ***** اى قوم بدگهر به خدا ناخدا منم
آن موسيى كه سينه به
سينا ز غم دريد ***** از
داستان واقعهى كربلا منم
آن يوسفى كه گشت به
زندان غم اسير ***** بىغمگسار و بىكس و بىآشنا منم
[١] عنبران: دهى از دهستان مركزى طرقبه در شهرستان مشهد.
[٢] دايرة المعارف تشيع.
[٣] صفا: منظور كوه مقدسى است كه حاجيان در جوار كعبهى معظمه بين آن و مروه سعى مىكنند (با شتاب راه مىروند و اذكار و اورادى مىخوانند).
[٤] زمزم: چاهى است در كنار كعبه كه حاجيان براى تبرّك از آب آن استفاده مىكنند.
[٥] منى: محلى است در خارج مكّه كه حاجيان در آن جا مىمانند و روز عيد قربان، قربانى مىكنند و رمىّ جمرات مىنمايند.