گفتم به بينم شاديت عيش شب داماديت ***** روز مباركباديت، خاب الرجاء و الامل
زينب شده مفتون تو آغشته اندر خون تو ***** ليلى ز غم مجنون تو، سرگشته‌ى سهل و جبل١

***

شب يازدهم محرّم:
خاك غم بر سر گلزار جهان باد امشب ***** رفته گلزار نبوّت همه بر باد امشب
خرگه چرخ ستم پيشه بسوزد كه بسوخت ***** خرگه معدلت از آتش بيداد امشب
سقف مرفوع نگون باد كه گرديده نگون ***** خانه‌ى محكم تنزيل ز بنياد امشب
شد سراپرده‌ى عصمت ز اجانب ناپاك ***** در رواق عظمت زلزله افتاد امشب
شده از سيل سيه كعبه‌ى توحيد خراب ***** وين عجت‌تر شده بيت الصنم آباد امشب
از دل پرده‌نشينان حجازى عراق ***** مى‌دود تا به فلك ناله و فرياد امشب
شورش روز قيامت رود از ياد گهى ***** كز ابو الفضل كنند اهل حرم ياد امشب
از غم اكبر ناشاد و نهال قد او ***** خون دل مى‌چكد از شاخه‌ى شمشاد امشب
مادر اصغر شيرين دهن از داغ كباب ***** تيشه بر سر زند از غصّه چو فرهاد امشب
حجّت حق چه به ناحق به غُل جامعه رفت ***** كفر مطلق شده از بند غم آزاد امشب
بانوان اشك فشان، ليك چو ياقوت روان ***** خاطر زاده‌ى مرجانه بود شاد امشب
ديو، انگشتر و انگشت سليمان را بُرد ***** نه عجب خون رود از چشم پريزاد امشب
اى دريغا كه به همدستى جمّال لعين ***** دست بيداد فلك داد ستم داد امشب
چهره مهر سيه باد كه بر خاكستر ***** خفته آن آينه‌ى حسن خدا داد امشب
برق غيرت‌زده در خرمن هستى ز تنور ***** كه دو گيتى شده چون رعد پر از داد امشب٢

***

دوازده بند در جواب محتشم كاشانى:

١
باز اين چه آتش است كه بر جان عالم است‌؟ ***** باز اين چه شعله‌ى غم و اندوه ماتم است‌؟
باز اين حديث حادثه‌ى جانگداز چيست ***** باز اين چه قصّه‌ايست كه با غصّه توأم است‌؟
اين آه جانگزاست كه در ملك دل بپاست ***** يا لشكر عزاست كه در كشور غم است‌؟
آفاق پر ز شعله‌ى برق و خروش رعد ***** يا ناله‌ى پياپى و آه دمادم است‌؟
چون چشمه، چشم مادر گيتى ز طفل اشك ***** روى جهان چو موى پدر كشته درهم است
زين قصّه سر به چاك گريبان كروبيّان ***** در زير بار غصّه قّدِ قدسيان خم است
گلزار دهر گشته خزان از سموم قهر ***** گويا ربيع ماتم و ماه محرّم است

[١] همان؛ ص ١٢٣.

[٢] همان؛ ص ٩١.