حسين پژمان، فرزند على مراد امير پنجه‌ى بختيارى است. مادرش خانم عالمتاج متخلّص به ژاله از دودمان ميرزا ابو القاسم قائم مقام وزير محمد شاه مى‌باشد. او به سال ١٣١٨ ه‌ ق برابر ١٢٧٩ ه‌ ش در تهران متولد شد. علوم جديد را در مدارس آن شهر به پايان رسانيد و به زبان فرانسوى مسلّط شد. آنگاه به تحصيلات قديمه پرداخت و از محضر اساتيد فن در رشته‌ى علوم ادبيات عرب كسب فيض كرد و پس از اتمام تحصيلات به استخدام وزارت پست و تلگراف درآمد. و ضمن اشتغال به كار، كتابى هم در زمينه‌ى پست و تلگراف نوشت.

پژمان از هيجده سالگى به نظم شعر پرداخت. اشعارش در روزنامه‌ها و مجلاّت مختلف به چاپ رسيد. او كه شاعرى پر احساس و شيرين كلام و غزلسرا بود، چندين اثر ادبى دارد. از آثار او منظومه‌هاى «سيه روزى»، «زن بيچاره»، «محاكمه‌ى يك شاعر»، «كوير انديشه» و «خاشاك» را مى‌توان نام برد.

پژمان در سال ١٣١٢ شمسى، منتخبى از اشعار سخنوران قديم و جديد فارسى زبان، شامل دو هزار تن، به نام بهترين اشعار انتشار داد، هم چنين به ترجمه‌ى چند اثر از نويسندگان خارجى به نامهاى وفاى زن اثر بنيامين كنستانف و آتالاوژ اثر شاتو بريان پرداخت.

پژمان از شعراى توانا و خوش ذوق و تجدد خواهى است كه آثارش از لطف كلام و انسجام لفظ و معنى برخوردار مى‌باشد. وى در تيرماه سال ١٣٥٣ ه‌. ش وفات يافت. پس از درگذشتش كليّات اشعار او با مقدمه‌ى دكتر باستانى پاريزى به چاپ رسيد.

-*-
اين ماه، ماه ماتم سبط پيمبر است ***** يا ماه سربلندى فرزند حيدر است‌؟
شير اوژنى١ كه بر تن و فرق مباركش ***** از زخم تير، جوشن٢ و از تيغ، مغفر٣ است
در ظاهر ار شكسته شد آن شير دل، منال ***** كز آن شكست، باده‌ى فتحش به ساغر است
سر لوح فتح نامه‌ى او شد، شكست او ***** مرد حق ار شكسته شود هم، مظفّر است
امروز عيد فتح حسين است و آل او ***** زارى مكن كه خسته‌ى شمشير و خنجر است
او كشته گشت و ملّت اسلام زنده شد ***** اين كشته از هزار جهان زنده، برتر است
او كشته نيست، زنده‌ى اعصار و قرنهاست ***** كش٤ نام نيك تا به ابد زيب دفتر است
مرگ از براى ماست نه در خورد او كه ما ***** ترسان ز محشريم و وى آن سوى محشر است
خوارى و سرشكستگى آرد قبول ظلم ***** او تا جهان به جاست عزيز است و سرور است
آن آهنين جگر كه ز تصوير تيغ او ***** تب لرزه، مر سپاه عدو را به پيكر است

[١] شير اوژن: شير افكن.

[٢] جوشن: زره، جمع آن جواشن.

[٣] مغفر: كلاهخود.

[٤] كش: كه او را.