ملاّ محمد رفيع يا رفيع الدّين به سال ١٠٢٧ ه‌ ق. در صفى آباد قزوين متولّد شد. او از علماى اماميه و در وعظ و خطابه سرآمد اقران روزگار خود بود. واعظ در خدمت عبّاسقلى خان پسر حسن خان شاملو مى‌زيسته است. او منظومه‌اى به نام «يوسف و زليخا» دارد و ديوان شعرش مشتمل بر هفت هزار بيت به چاپ رسيده است.

وفات واعظ را به سال ١٠٨٩ يا ١٠٩٩ ه‌ ق. نوشته‌اند.١

-*-
ستم‌كشى كه ندانم به زير بار غمش ***** زمين چگونه نشست، آسمان چه سان گرديد
براى ماتم او بسته شد عمارى چرخ ***** علم ز صبح شد و سر علم بر آن، خورشيد
ز ديده روز، چه خونها كه از شفق افشاند ***** به سينه شب، چه الفها كه از شهاب كشيد
ز مهر زد به زمين هر شب آسمان دستار ***** ز صبح بر تنِ خود روزگار جامه دريد
نه صبح هست كه مى‌گردد از افق طالع ***** كه روز را ز غمش گيسوان شده‌ست سفيد
شفق مگو، كه خراشيده گشته سينه‌ى چرخ ***** ز بس كه در غم او روز و شب به خاك تپيد
به اين نشاط و طرب، سر چرا فكنده به پيش ***** گر از هلال محرّم نشد خجل مه عيد؟
سراب نيست به صحرا و موج نيست به بحر ***** زِ ياد تشنگى‌اش بحر و برّ به خود لرزيد
نه سبزه است كه هر سال مى‌دمد از خاك ***** زبان شود در و دشت از براى لعن يزيد
نه گوهر است كه از ياد لعل تشنه‌ى او ***** ز غصّه آب به حلق صدف گره گرديد
ز بس كه تشنه به خون است قاتل او را ***** كشيد تيغ و به هر سوى مى‌دود خورشيد
نشسته در عرق خجلت است فصل بهار ***** كه بعد از او گل بى‌آبرو چرا خنديد
ز قدر اوست كه طومار طول سجده‌ى ما ***** به حشر معتبر از خاك كربلا گرديد
به دست ديده از آن داده‌اند سبحه‌ى اشك ***** كه ذكر واقعه‌ى كربلا كند جاويد
به خاك ابر كرم لحظه لحظه بارد فيض ***** عذاب قاتل او رفته رفته باد مزيد ***
زان ديده‌ى خود، سنگ پر از خون جگر كرد ***** كاين آتش محنت به دل سنگ اثر كرد
در كان نه عقيق است كه از غصّه‌ى يمن را ***** بى‌آبى آن تشنه لبان، خون جگر كرد
تا صورت اين واقعه را ديد، ندانم رچون آب، دگر با قدح آينه سر كرد
نگسست ز هم، قافله‌ى اشك يتيمان ***** تا شاه شهيدان ز جهان عزم سفر كرد ***
بحر از غم اين واقعه، يك چشم پر آب است ***** افلاك پر از آه، چو خرگاه حباب است

[١] الذريعه؛ جزء ٩، بخش ٤، ص ١١٦٣.