خود كرد اين عمل‌؟ نه فرستاد نامه‌اى ***** نزد كه‌؟ نزد زاده‌ى مرجانه١ دغا٢
ابن زياد زاده مرجانه بد؟ نَعَم ***** از گفته‌ى يزيد تخلف نكرد؟ لا
اين نابكار كشت حسين را به دست خويش‌؟ ***** نه، او روانه كرد سپه سوى كربلا
مير سپه كه بد؟ عمر سعد، او بريد ***** حلق عزيز فاطمه‌؟ نه، شمر بى‌حيا
كس كشته شد هم از پسرانش‌؟ بلى دو تن ***** ديگر كه‌؟ نه برادر، ديگر كه‌؟ اقربا
ديگر پسر نداشت‌؟ چرا داشت، اين كه بود؟ ***** سجاد، چون بُد او؟ به غم و رنج مبتلا
ماند او به كربلاى پدر؟ نى به شام رفت ***** با عزّ و احتشام٣؟ نه با زحمت و عَنا
تنها؟ نه با زنان حرم، نامشان چه بود؟ ***** زينب، سكينه، فاطمه، كلثوم بى‌نوا
بر تن لباس داشت‌؟ بلى، گرد رهگذار ***** بر سر عمامه داشت‌؟ بلى، چوب اشقيا
بيمار بُد؟ بلى، چه دوا داشت‌؟ اشك چشم ***** بعد از دوا غذاش چه بُد؟ خون دل غذا
كس بود همرهش‌؟ بلى، اطفال بى‌پدر ***** ديگر كه بود؟ تب كه نمى‌گشت ازو جدا
از زينت زنان چه به جا مانده بود؟ دو چيز ***** طوق ستم به گردن و خلخال غم به پا
گبر٤ اين ستم كند؟ نه، يهود و مجوس٥؟ نه ***** هندو؟ نه، بت‌پرست‌؟ نه، فرياد ازين جفا
قاآنى است قايل٦ اين شعرها؟ بلى ***** خواهد چه‌؟ رحمت، از كه‌؟ ز حق، كى‌؟ در صف جزا ***
الا اى نيوشنده‌ى هوشيار ***** يكى نغز گفت آرمت، گوش دار
به گيتى بسى رفت، گفت و شنيد ***** كه تا آفرينش چسان شد پديد
به اندازه‌ى وهم خود، هركسى ***** سخن‌هاى بيهوده راند بسى
چو مرد، از خرد ره نداد برون ***** خرد را شمارد همى رهنمون
گرش از خرد راه بيرون بدى ***** شناسائيش لختى افزون شدى
نبينى مگر كودك شيرخوار ***** كه بادام و جوزش نهى در كنار
ابا پوست بگذاردش در دهان ***** نداند كه مغزش بود در ميان
همى خايد آن جوزو بادام را ***** به ناكام رنجه كند كام را
و ليكن پس از يك دو سال دگر ***** كه لختى شود دانشش بيشتر
چو بادام و جوزش نهى در كنار! ***** شود مغز را زان ميان خواستار
كه تا مغز پيدا شود از درون ***** بيندازد آن پوست را از بيرون

[١] زاده‌ى مرجانه: ابن مرجانه، كنيت عبيد اللّه بن زياد است.

[٢] دغا: ناراست، نادرست، دغل، فريبكار.

[٣] احتشام: شأن و شكوه، بزرگى.

[٤] گبر: كافر.

[٥] مجوس: قوم آتش‌پرست كه از تابعان زردشت‌اند.

[٦] قايل: گوينده.