دانشنامه شعر عاشورایی - محمد زاده، مرضیه - الصفحة ٨٥٧ - نشاط اصفهانى
نشاط اصفهانى
ميرزا عبد الوهاب نشاط اصفهانى ملقب به «معتمد الدوله» و متخلّص به «نشاط» از سادات معروف اصفهان كه در سال ١١٧٥ ه. ق. در شهر اصفهان متولد شد.
او از رجال معروف و شعرا و ادباء دربار فتحعلى شاه قاجار بود. او در سلك اهل تصوّف و عرفان بود و در نظم و نثر فارسى و عربى مهارت داشت و با انشايى خاص مىنوشت. وى در حسن خط سرآمد اقران گرديد و در خطّ شكسته استاد بود. او با دانشهاى زمان خود از دينى و رياضى و حكمت الهى و منطق آشنايى داشت.
نشاط داراى اموال و ثروت فراوانى بود كه براى فرزندان خود به جاى گذاشت. وى داراى تربيت خوبى نيز بود و علاوه بر زبان مادرى، زبانهاى عربى و تركى را فراگرفت.
نشاط در چهل و سه سالگى به تهران آمد و به دربار فتحعلى شاه قاجار راه يافت و سمت دبيرى و منشىگرى دربار را بر عهده گرفت و از پادشاه لقب «معتمد الدوله» را دريافت كرد و از بزرگترين شاعران عهد قاجار شد. در اشعارش آثار نهضت بازگشت ادبى كاملا مشخص است.
مجموعهى آثار نشاط در كتابى تحت عنوان «گنجينه» به دستور ناصر الدّين شاه قاجار چاپ شد. ديوان اشعارش نيز به چاپ رسيده است.
نشاط در پنجم ذيحجهى ١٢٤٤ ه ق. در سن ٦٩ سالگى بر اثر بيمارى سل درگذشت.١
-*-
سيد كونين، سبطّ مصطفى ***** بهترين فرزند خير الاوليا
پروريده حق در آغوش بتول ***** زيب دامان، زينت دوش رسول
جبرئيلش مهد جنبان صبى ***** شر او را مايه از شير خدا
منبع هستىست آن فرخنده
ذات
***** رشحه رشحه زو رسد بر كائنات
قوّهها را سوى فعل آورد
او
***** نيك را ممتاز از بد كرد او
دشمن از وى دشمن آمد
دوست، دوست ***** بد
از او بدبخت و نيكو زو نكوست
هم وجود دشمن از جود وى
است ***** هم
زيانش از پى سود وى است
رهنمونش كرد خود بر قتل
خويش
***** پس بيفكندش سرِ تسليم، پيش
در قيامت نيز حاضر سازدش
***** پس در آتش هم خود او اندازدش
هان مگو جبر اين خطاب
مستطاب
***** فهم كن و اللّه اعلم بالصّواب
نه كنون زين فعل بد مىسوزد
او
***** از ازل خود تا ابد مىسوزد او
مصطفا بىدودمان ارتضا
***** مرتضاى خاندان اصطفا
جمله هستيها طفيل هست او ***** زور بازوى يد اللّه دست او
[١] سيماى شاعران؛ ص ٤٩٣. گنجينهى نياكان؛ ص ١٠٦٧.