دانشنامه شعر عاشورایی - محمد زاده، مرضیه - الصفحة ٨٥٣ - آصف الدوله
آصف الدوله
محمد يحيى على خان بهار به سال ١١٨٨ ه. ق. متولد شد، وى از شخصيتهاى سياسى و فرهنگى هند در سدهى ١٢ قمرى بود و چهارمين نواب از حكام شيعى «نواب اوده» كه در پى تضعيف حكومت مركز و سلاطين مغول هند به استقلال محلى دست يافتند.
او فرزند شجاع الدوله است. وى به سبب ارادت به حسين بن على (ع)، حسينيهاى در «لكهنو» بنياد نهاد كه هم از نظر معمارى و هم به دليل فعاليتهاى خيريهى آن شهرت يافت.
تعلق خاطر آصف الدوله به اهل بيت پيامبر اكرم (ص) او را در انجام كارهاى عمرانى در سرزمينهاى ديگر اسلامى به ويژه در نواحى مورد احترام و تقديس شيعيان پيشگام مىساخت از آن جمله پرداخت هزينههاى بناى صحن و ديوارهاى حرم حسين بن على (ع) در كربلا بود.
وى بخشى از شهرت و اعتبار خود را مديون توجه و عنايتى است كه به اهل علم و فعاليتهاى فرهنگى و ادبى داشته است.
شمار كتابهاى كتابخانه آصف الدوله را ١٢٠ هزار جلد نوشتهاند كه ٢٠٠ صحاف در آن به كار ترميم و تجليد كتاب اشتغال داشتند.
آصف الدوله خود شعر مىگفت و در نظم اشعار فارسى وارد و مهارت داشت و «آصف» تخلّص مىكرد.
وى پس از ٢٣ سال حكومت در سال ١٢١٢ قمرى برابر با ١٧٩٧ ميلادى درگذشت كه در حسينيه امامباره «لكهنويه» به خاك سپرده شد.١
-*-
اى سرو سرفراز رياض رضاى
حق
***** وى بر قضا رضا و رضا بر قضاى حق
مردانه در طريق حقايق
زدى قدم ***** افراشتى
بكوى حقيقت لواى حق
اى منشأ مظاهر انوار ذو
الجلال ***** حق
ثناى نعمت تو باشد ثناى حق
حق بود مستحق به ظهور
حقايقت ***** زان
شد رخ تو آينيهى حق نماى حق
خلق ار شوند جمله حسين
اللهى سزاست ***** چون از قيام توست پرستش براى حق
از خلقت وجود نبى و على
و آل ***** ذات
تو بود مقصد و هم مدعاى حق
گفتا نبى حسين ز من است
و من از حسين ***** هم اين بود به وصف تو از حق نداى حق
مقصود اصفيائى و محمود
اتقيا ***** محبوب
انبيائى و هم اولياى حق
طفل رهند موسى و عيسى و
هم خليل ***** آنجا
كه رتبهى تو بود در ولاى حق
سريست در مقام جلالت كه
ذو الجلال ***** كامل
نموده در تو جلال و جلاى حق
بنيان حق اگر چه به پا
بود استوار ***** ليك از تو شد متين و مشيد بناى حق
ز اشراق وجه تست مشعشع
فروغ شمس
***** اى در سپهر دين قمر اعتلاى حق
[١] دايرة المعارف بزرگ اسلامى.