دانشنامه شعر عاشورایی - محمد زاده، مرضیه - الصفحة ١١٤٩ - عبد العلى نگارنده
عبد العلى نگارنده
عبد العلى نگارنده يكى از چهرههاى سرشناس است كه در شعر و ادب خراسان درخشيد، و براى خود جايى باز كرد. وى با كوششهاى ثمربخش، نو شاعرانى را رهبرى كرد كه برخى از آنان در شمار شاعران نامور آن ديار شدند. عبد العلى نگارنده در سال ١٢٧٨ ه ش در اصفهان به دنيا آمد و در همان شهر به كسب دانش پرداخت و از محضر بزرگان شعر و ادب بهرهمند شد.
آنگاه براى تحصيل به بين النهرين رفت و در آنجا به كسب علوم ادبيّت و عربيّت پرداخت. وى زبان عربى را آموخت و با زبان فرانسه نيز آشنايى يافت. پس از آن به ايران آمد و در خدمت ارتش در آمد و پس از سى سال خدمت سرانجام در تاريخ ١٣٣٦ شمسى بازنشسته گرديد.
نگارنده سالها مقيم مشهد بود از اين روى به شاعر خراسانى شناخته شده است. در سال ١٣٢٦ شمسى به تأسيس «انجمن فردوسى» همت گماشت، شادروان قاسم رسا يكى از اعضاى آن انجمن بود.
استاد محمد رضا حكيمى در مقدمهى جامعى كه بر مجموعه شعر نگارنده به نام «شرار انديشه» نگاشت، دربارهى شعر او مىگويد: «گاهى در نازك خيالىهاى غزل، نگارنده را در اوج مىنگريم كه ترانهاش به تارهاى دل چنگ مىزند و روح را از بن و بنياد به ارتعاش مىاندازد»١. وى غير از مجموعهى شرار انديشه دو رساله به نامهاى «الفباى شعر» و «آيين من» دارد كه اولى دربارهى شعر و شاعرى و تحقيق دربارهى اوزان عروضى است و دومى رسالهاى آميخته از نظم و نثر دربارهى پارهاى از مباحث اعتقادى مىباشد.
نگارنده در آغاز شاعرى «سرباز» تخلّص مىكرد و بعد نام خانوادگى را تخلّص خود قرار داد. وى سرانجام در سال ١٣٤٦ شمسى چشم از جهان فروبست و در ابن بابويه تهران به خاك سپرده شد٢.
-*-
به خولى بگفت آن زن
پارسا ***** كه
را باز از پا در آوردهاى؟
كه در اين دل شب چو
غارتگران ***** برايم
زر و زيور آوردهاى!
به همراهت امشب چه بوى
خوشى است ***** مگر
بارِ مشكتر آوردهاى؟
چنان كوفتى در كه پنداشتم
***** ز ميدان جنگى سر آوردهاى!
چو دانست آورده سر، گفت
آه ***** كه
مهمان بىپيكر آوردهاى
چو بشناخت سر را بگفت اى
عجب
***** سرى با شكوه و فر آوردهاى
درين كلبهى تنگ و بىنور
من ***** ز
گردون مه انور آوردهاى
بميرم، درين تيره شب از
كجا
***** سر سبط پيغمبر آوردهاى؟
چه حقّى شده در ميان
پايمال
***** كه تو رفتهاى داور آوردهاى؟
ولى ز انچه من آرزو
داشتم ***** به
يزدان قسم، بهتر آوردهاى
[١] اين مجموعه در سال ١٣٤٤ شمسى به چاپ رسيد.
[٢] سخنوران نامى معاصر ايران؛ ج ٦، ص ٣٦٨٠ به نقل از مقدمه استاد محمد رضا حكيمى بر مجموعهى شرار انديشه.