آدُرُ الُكَریمَة، جِهَهُ الطواشی شهاب‌الدین صلاح، مادرِالملك المجاهد علی بن داود (حكومت: ٧٢٢-٧٦٤ق / ١٣٢٢-١٣٦٣ یا ١٣٦٥م)، فرمانروای یمن و حَضْرَموت از سلسلۀ بنی‌رسول (٦٢٦‌ - ٨٥٨ ق / ١٢٢٩-١٤٥٤م).
آدرالكریمه در ٧٥١ق / ١٣٥٠م همراه خانواده و پسرش الملك المجاهد كه قصد تصرف مكه داشت، عازم آن دیار شد، ولی‌الملك المجاهد از ممالیك مصر كه در آن روزگار مكه را در تصرف داشتند، شكست خورد و گرفتار گشت. او را به مصر نزد سلطان محمدبن قَلاوون بردند. آدرالكریمه به یمن بازگشت و طی مدت یك‌سال كه الملك المجاهد در مصر می‌زیست، بر مسند فرمانروایی نشست و در غیبت او كار مُلك را سامان داد. در آغاز ورود، ظاهراً برای جلب موافقت امرای كشور، ٠٠٠‘١٠٠ دینار انفاق كرد و نواده‌اش موسوم به صالح را بر مسند فرمانروایی نشاند، اما چندی بعد او را بركنار ساخت و خود به كشورداری پرداخت.
آدرالكریمه زنی بسیار خردمند و دوراندیش و بردبار و كریم و سیاستمدار بود. گفته‌اند كه هیچ‌سالی چون آن سال كه وی فرمان راند، یمن فراوانی و امنیت و عدالت به خود ندیده بود. دانشمندان را بسیار می‌نواخت، و در خانه‌های مردم می‌گشت و همه را مشمول عطا و احسان خویش می‌ساخت. مدرسۀ بزرگی مشهور به صلاحیه در زَبید ساخت و املاك بسیاری برای مخارج مدرسه و مستمری امام و مؤذن و استاد و دانشجویان آن وقف كرد. نیز خانقاهی در كنار آن برای زاهدان و صوفیان پی افكند. در دیههای مسلب و تَریبه ــ در وادی زَبید و سلامه در راه تَعَز ــ مدارسی بنا كرد و برای هریك معلم و مؤذن و امامی گماشت و اموالی وقف كرد (خزرجی، ٢ / ١١٨، ١١٩). آدرالكریمه در ٢٢ ربیع‌الثانی ٧٦٢ق / اول مارس ١٣٦١م در تعز درگذشت و همان‌جا به خاك سپرده شد.

مآخذ

ترسیسی، عدنان، الیمن و حضارة‌العرب، بیروت، مكتبة‌الحیاة، ١٩٤٧م، ص ١٠٢؛
ابن تغری بردی، یوسف، النجوم الزاهرة، قاهره، وزارة‌الثقافة و الارشاد القومی، ١٩٦٣م، ١٠ / ٢٢٦، ٢٢٧، ١١ / ٩١؛
خزرجی، علی‌بن حسن، العقود اللؤلؤیة، به كوشش محمد بسیونی عسل، مصر،‌ دارالآداب، ١٣٣٢ق؛
زركلی، خیرالدین، الاعلام، بیروت، دارالعلم للملایین، ١٩٨٦م، ج ٧، ١ / ٢٥؛
مقریزی، احمدبن علی، السلوك، به كوشش محمد مصطفى زیاده، قاهره، لجنة التألیف و الترجمه و النشر، ١٩٥٨م، ٢ / ٨٥٢، ٨٥٨، ٨٥٩.

صادق سجادی