اِسْكِچه‌، یا اسكیجه‌ (به‌ یونانی‌: كسانثیا)، یكی‌ از شهرهای‌ یونان‌ و مركز بخشی‌ به‌ همین‌ نام‌ در استان‌ تراكیا (سامی‌، ٢/ ٩٣٦؛ استرابن‌، III/ ٣٦٥؛ پاولی‌، XVIII/ ١٣٣٣).

شهر اسكچه‌

این‌ شهر كه در ٤٨ كیلومتری‌ غرب‌ كوملجنه‌، در ٢٢ كیلومتری‌ ساحل‌ دریا و در كنار رودخانه‌ای‌ همنام‌ خود قرار دارد، از شم‌ال‌ به‌ دامنه‌های‌ سلسله‌ جبال‌ رُدوپ‌ محدود است‌ و از جنوب‌ تا كنار دریا، دشت‌ وسیعی‌ را در بر می‌گیرد (سامی‌، ٢/ ٩٣٧).
اسكچه در ٧٤٦ق‌/ ١٣٤٥م‌ با یاری‌ عمربیك‌، امیر آیدین‌، از تصرف‌ مومیچلو راهزن‌ بلغاری‌ كه‌ یكّه‌ تاز منطقۀ ردوپ‌ - اسكچه‌ تا یونان‌ شم‌الی‌ بود، خارج‌ گردید و بر متصرفات‌ امپراتور بیزانس‌ ضمیمه‌ شد (اوزون‌ چارشیلی‌، I/ ١٣٤). در ٧٧٤ق‌/ ١٣٧٢م‌ عثمانیها آنجا را به‌ انضمام‌ مقدونیۀ شم‌الی‌ داخل‌ قلمرو خود ساختند (همو، I/ ١٧١). اوزون‌ چارشیلی‌ دربارۀ تاریخ‌ این‌ واقعه‌ با اشاره‌ به‌ نوشتۀ نشری‌، عاشق‌ پاشازاده‌، لطفی‌ پاشا و سعدالدین‌ كه‌ ٧٨٧ق‌/ ١٣٥٨م‌ دانسته‌اند، نظر آنان‌ را با ذكر دلیل‌ رد كرده‌ است‌ (نك‌ : همانجا، حاشیه‌).
از زمان‌ بایزید دوم‌ (٨٨٦ - ٩١٨ق‌/ ١٤٨١-١٥١٢م‌) كه‌ سراسر خاك‌ یونان‌ جزو امپراتوری‌ عثمانی‌ درآمد، تا اوایل‌ سدۀ ١٩م‌ اسكچه‌ نیز جزو مستملكات‌ عثمانی‌ محسوب‌ می‌شد (سامی‌، ٦/ ٤٨٢٧). اسكچه‌ مدتی‌ در سنجاق‌ كوملجنه‌ مركز قضا و تابع‌ ولایت‌ ادرنه‌ و بندر بازرگانی‌ بوده‌ است‌ و اسكله‌ای‌ به‌ نام‌ اسكلۀ قره‌ آغاج‌ داشته‌ و جمعیتش‌ بالغ‌ بر ٦ هزار نفر می‌شده‌ كه‌ بیشتر آن‌ را مسلمانان‌، و باقی‌ را یونانیان‌ مسیحی‌ تشكیل‌ می‌داده‌اند (همو، ٢/ ٩٣٧). مدتی‌ نیز جزو شهرستان‌ ینیجۀ قره‌صو و تابع‌ سنجاق‌ درامه‌ [دراما] بوده‌ است‌ (رفعت‌، ١/ ١٦٣).

بخش‌ اسكچه‌

این‌ بخش‌ در انتهای‌ جنوب‌ شرقی‌ ادرنه‌ واقع‌ شده‌، و از مشرق‌ به‌ كوملجنه‌، از شم‌ال‌ به‌ شهرستان‌ داریدره‌، از مغرب‌ به‌ ولایت‌ سلانیك‌ و از جنوب‌ به‌ دریای‌ آدالر (جزایر) محدود است‌. سابقاً مشتمل‌ بر ٥ ناحیۀ صقارقیا، یصی‌ اوران‌، چلبلو، ینیجه‌ و ینی‌ كوی‌ بوده‌، از این‌ ٥ ناحیه‌ ینیجه‌ كه‌ به‌ قره‌صو ینیجه‌سی‌ معروف‌ است‌، بزرگ‌تر از اسكچه‌ و مركز داد و ستد بوده‌ است‌. بخش‌ اسكچه‌ از لحاظ فراوانی‌ و مرغوبیت‌ توتون‌ مشهور است‌ كه‌ به‌ دیگر نقاط جهان‌ صادر می‌شود.
زمینهای‌ این‌ بخش‌ از نظر كشاورزی ‌بسیار پرحاصل ‌است ‌وحبوبات‌ و محصولات‌ گوناگون‌ در آنجا به‌ عمل‌ می‌آید. با اینهمه‌، منبع‌ اصلی‌ ثروت‌ و درآمد مردم‌ محصولات‌ توتون‌ است‌ (سامی‌، همانجا).

مآخذ

رفعت‌ افندی‌، احمد، لغات‌ تاریخیه‌ و جغرافیه‌، استانبول‌، ١٢٩٩ق‌؛
سامی‌، شم‌س‌الدین‌، قاموس‌ الاعلام‌، استانبول‌، ١٣٠٦ق‌؛
نیز:

Pauly ;
Strabo , The Geography , tr. H. L. Jones , London , ١٩٦٧ ;
Uzuncarsili, I. H., Osmanli tarihi, Ankara, ١٩٨٢.
ابوالحسن‌ دیانت‌