بالاحِصار، روستایی در شهرستان سیوْری‌حصار از توابع استان اسکی‌شهر ترکیه.
بالاحصار که اهالی آن را بالّی حصار (قلعۀ عسل) می‌نامند، در شمال غربی آناتولی مرکزی، و در ١٤ کیلومتری مرکز شهرستان سیوری‌حصار، نزدیک سرچشمۀ شاخه‌ای از نهر ساکاریا واقع شده است (EI٢;
AI, II/ ٢٦٨). بالاحصار قبلاً مرکز قضای ولایتِ آنقره (آنکارا)بوده است (سامی، ٢/ ١٢٠٦). خرابه‌های شهر باستانی پِسینوس در جوار آن قرار دارد (همانجا؛ میدان لاروس، EI٢;
II/ ١٢٠). پوکوک نخستین سیاح اروپایی است که از این خرابه‌ها دیدن کرد و در یادداشتهای خود از وجود آنها در دشت سیوری حصار و محلی به نام بالاحصار یا بالابازار، خبر داد (تکسیه، ٢/ ٤٥٣؛ IA، همانجا).
در ١٢٥٠ق/ ١٨٣٤م شارل تکسیه از این خرابه‌ها دیدار کرد و در گزارشهای خود آنها را مربوط به شهر کهن پسینوس از شهرهای فریگیا (فریجیا) و محل سکنای گالانها دانست (پاولی، / XIX(١)؛ ١١١٣-١١١٢؛ رکلو IA;
IX/ ٣٧٢,، همانجا) که این شهر را مرکز حکومت خود قرار دادند (پلینی، II/ ٣٣١؛ تکسیه، ٢/ ٤٥٠-٤٥١). در دوران گالاتها (سدۀ ٣ق‌م)، پسینوس مرکز مهم تحارت مناطق اطراف بود و افزودن بر آن معبد سیبِل (مادر الهه‌ﻫا) نیز در آنجا قرار داشت (رکلو، همانجا؛ «دائرةالمعارف...»، EI٢;
XXVI/ ٩٧٤؛ قس: IA، همانجا؛ تکسیه، ٢/ ٤٥٢). پرو در کتاب «یادبودهای سفر آسیا صغیر» آنچه را در پسینوس دیده، و نیز تصاویر تکسیه از آنجا را تقریباً در حد محصول خیال و بی‌اهمیت تلقی کرده است (IA, II/ ٢٦٩؛ پاولی، XIX(١)/ ١١١٣). احتمالاً این شهر باستانی در نخستین سده‌های مسیحیت، با از بین رفتن سنن قدیم دینی، اعتبار خود را از دست داده، و به صورت خرابه‌هایی فراموش شده، درآمده است (تکسیه، نیزIA، همانجاها). اغلب سیاحان سدۀ ١٩م، بالاحصار را به صورت ده‌کوره‌ای که از چند کلبه تشکیل شده، وصف کرده‌اند. در قاموس‌الاعلام آمده است که قصبۀ بالاحصار ٣ هزار نفر جمعیت دارد (سامی، همانجا)، اما براساس سرشماری عمومی ١٣١٤ش/ ١٩٣٥م رد بالاحصار تنها ٣٦٣ نفر زندگی می‌کردند (IA، همانجا).

مآخذ

تکسیه، شاری، کوچوک آسیا، ترجمۀ علی سیعاد، استانبول، ١٣٣٩ق؛
سامی، شمس‌الدین، قاموس‌الاعلام، استانبول، ١٣٠٦ق؛
نیز :

EI٢;
Enciclopedia italiana, Rome. IA;
Meydan- Larousse, Istanbul, ١٩٨٧;
Pauly;
Pliny, Natural History, Tr. H. Rackhan. London, ١٩٧٤;
Reclus, E., Nouvelle geographie universelle, Paris, ١٨٨٤.
جلال خسروشاهی