زوائد و فضلات را بیرون میدهد و در هر سال چندی استراحت کرده و به گرد آوری و تجهیز نیروی فرسوده خود اشتغال ورزیده و سپس سرگرم نمو گردیده و سبز شده و شکوفه باز کرده و میوه در آورده و میرساند، دوباره از فعالیت بیرونی افتاده و کار گذشته را از سر میگیرد.

خلاصه همه این حوادث (خواص و افعال) با هسته مرکزی خودشان (واحد درخت) یک جهان کوچکی را تشکیل میدهند که همه اجزاء وی به همدیگر بستگی داشته و یک سازمان واحدی را پدید آوردهاند که در نقطه مرکزی وی واحدی به نام «جوهر درخت» و در شعاع عمل وی موجودات دیگری به عنوان طفیلی واحد جوهری نامبرده گرداگردش را گرفته و وابسته وی میباشند، چندی فعالیت واحد نامبرده پدید و پیدا و پس از چندی میمیرد و با سقوط وی همه این جهان کوچک سقوط کرده و نابود میشود.

پس واحد درخت یک موجود طبیعی است که یک سلسله خواص و آثار طبیعی را با اوضاع معینه (مراد از «وضع» هیئت ترکیبی است که شرایط زمانی و مکانی و ماده با گرد آمدن و فعل و انفعال خود به وجود میآورند) به طور ضرورت و جبر انجام میدهد.

اکنون اگر از موجود غیر زنده به موجود زنده پرداخته و مثلًا «انسان» را مورد بررسی قرار دهیم خواهیم دید دارای همان فرمول وجودی است و یک فرد انسان عیناً وضعیت ذاتی یک موجود طبیعی را مانند درخت دارد و هر فرد انسانی هر که و هر

در این مقاله هر جا که «موجود زنده» اطلاق میشود مقصود مطلق موجوداتی که به آنها کلمه «حی» یا «ذی حیات» گفته میشود نیست بلکه مقصود خصوص همان موجوداتی است که به آنها کلمه «حیوان» یا «جانور» گفته میشود یعنی موجوداتی که شاعر به خود و به پارهای از افعال خود هستند و حرکاتی از روی شعور و اراده انجام میدهند و مقصود از تقسیم بالا تقسیم موجودات است به حیوان و غیر حیوان نه تقسیم موجودات به ذی حیات و غیر ذی حیات (جماد).

برای آنکه «ادراکات اعتباری» را بشناسیم باید نظری اجمالی و کلی به وضع احتیاجات طبیعی و عملیات بدنی موجود زنده (حیوان) بنماییم و با نظر دیگر دستگاه اندیشه موجود زنده و بالاخص انسان را مورد بررسی قرار دهیم زیرا چنانکه قبلًا اشاره شد ادراکات اعتباری مولود رابطه احتیاجات زندگی و دستگاه شعور موجود زنده است و مقدمهای که در متن بیان شده برای تمهید این مطلب است.