بجز نازیدن و یازیدن به کنار مادر و مکیدن پستان و خوردن شیر و خوابیدن و التذاذ از راه چشم و گوش و دهان مثلًا نداریم، و پس از چندی به روی همین مشاغل موجودی خود دستگاه بازی کردن و خیال پروریدن و انس پدید آوردن را گذاشته

لازم است:

الف. همان طوری که در مقدمه مقاله تذکر دادیم «اصل کوشش برای حیات» قانون عمومی موجودات زنده است و گفتیم که موجود زنده در یک کوشش دائمی است و آن کوشش به طرف جلب نفع و فرار از زیان متوجه است. البته فعالیت و کوشش دائم اختصاص به حیوان ندارد، نباتات بلکه جمادات نیز در یک فعالیت دائم هستند «چه، یک قطره و ذره بیکار نیست» و میتوان گفت وجود مساوق با فعالیت است و موجود غیر فعال نداریم ولی آنچه بالاختصاص درباره حیوان گفته میشود یک نوع فعالیت مخصوص است که از آن به «کوشش برای حیات» یا «کوشش برای بقا» تعبیر میشود یعنی کوشش حیوان در یک جهت و مسیر معین است و آن حیات و بقای خود حیوان است و به تعبیر دیگر حیوان در یک فعالیت و کوشش دائمی برای «خود» است و همه کوششهای حیوان گرد یک نقطه مرکزی میچرخند و آن حیات و بقای خود حیوان است و همین قانون حیاتی است که «تنازع بقا» را در حیوانات به وجود آورده است و عنقریب آنجا که از اصل «استخدام» سخن به میان میآید بحث مفصلتری در اطراف این مطلب خواهد شد.

ب. قبلًا اشاره کردیم که حیوان به واسطه وضع خاص ساختمان بدنی و جهازات طبیعی که دارد نیازمند است که پارهای از احتیاجات طبیعی خود را با میانجی شدن اندیشه و اراده و میل و لذت رفع کند برخلاف نبات که وضع ساختمان وجودیاش طوری است که نیازمند به میانجی شدن این امور نیست. اکنون اضافه میکنیم که دقت و مطالعه در حال حیوانات، این معنی را میرساند که به موازات هر یک از آن احتیاجات طبیعی که نیازمند به وساطت امور نفسانی مزبور است، در دستگاه نفسانی وی میلها و غرائزی تعبیه شده که حیوان را به طرف رفع نیازمندی طبیعت رهبری میکند؛ مثلًا حیوان برای رشد و نمو به مواد غذایی احتیاج دارد که از خارج باید تهیه شود؛ به موازات این احتیاج طبیعی میل به غذا و لذت از خوردن آن در دستگاه نفسانی وی هست و آن تمایل است که هیجان آمیخته به لذتی در حیوان ایجاد میکند و حیوان