مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٤ - نکته ٢

«کانت سر دسته مکتب آگنوستی سیسم [١] معتقد است که به حقیقت مطلق نمیتوان رسید یعنی یک «شئ بنفسه» قبول میکند که فکر قدرت تماس آن را ندارد. در کتاب موسوم به لودویک فویرباخ [٢] به این ادعا قویترین جوابها داده شده است با این بیان:

تا مدتی که مواد آلی فقط در بدن حیوانات و نباتات ساخته به وجود میآمد میتوانستیم آنها را «شئ بنفسه» بنامیم ولی از موقعی که شیمی آلی تمام این مواد را یکی بعد از دیگری میسازد باید آنها را «شئ برای ما» نامید زیرا عمل فکر ما با آن شئ بنفسه تماس نموده است.»

راستی باید اذعان کرد که مادیین اصلًا اطلاع ندارند که در عالم علم و فلسفه چه میگذرد. مادیین خیال میکنند که کانت و امثال او معتقدند که در عمل هم نمیتوان از حواس استفاده نمود و باید یکباره همه حواس را کنار گذاشت. اینها نمیدانند که کانت و غیر کانت که بین «شئ بنفسه» و «شئ برای ما» فرق میگذارند از لحاظ نظری است نه از لحاظ عملی. اساساً همه فلاسفه که وارد بحث ارزش معلومات شدهاند نظر به جنبه نظری دارند نه به جنبه عملی.

مجموع آراء دانشمندان را درباره ارزش نظری معلومات که در این مقدمه بیان شد میتوان اینطور خلاصه کرد:

* تمام ادراکات بشر بی حقیقت و جهان معلومات هیچ در هیچ است.

سوفسطائیان قدیم از قبیل پروتاگوراس و گرگیاس، و ایده آلیستهای جدید از قبیل برکلی و شوپنهاور