مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٢٦ - اشکال

اشکال

ممکن است برخی از کنجکاوان به ما خرده گرفته و بگویند به طوری که تحقیقات دانشمندان به دست میدهد و آثار پیشینیان دلالت میکند، پرستش خدای یگانه در میان خدا پرستان بسیار دیر رواج پیدا کرده و روزگاران درازی پیش از آن، بشر در بت پرستی میزیسته و یا ارباب انواع میپرستیده است.

از یک سوی بشر از برای هر یک از انواع مانند انسان، زمین، دریاها، صحراها، خدایی توهّم میکرده و زمام امور همان نوع را به دست وی میداده است، گاهی خورشید و ماه و ستاره را به مناسبت تأثیرات آنها میپرستیده است، و از یک سوی خدایان اتفاقی یا اختصاصی تشریفی مانند خدای فلان شاه، خدای فلان قبیله را پرستش مینموده است.

درختهای پیر و کهنسال، بناهای کهنه، کوههای سرکشیده و رودخانههای نیرومند نیز مورد عبادت قرار میگرفتند.

و پس از زمانی که عصر دین پیدا شد به جای خدایان پراکنده یک خدا نشانیده شد.

علیهذا بسیار عامیانه است که کسی بگوید: غرض از ارسال رسل هدایت مردم است، وقتی که از طرف یکی از خدایان بعثت صورت گرفت دیگران لزومی نمیبینند که دخالت کنند، واجب کفایی است و با پیشقدمی یک فرد وظیفه از سایر خدایان ساقط میشود!

بدیهی است که در این برهان به قول پیامبران استناد نشده است یعنی نمیگوییم چون پیامبران میگویند خدا یکی است ما هم تعبدا میگوییم خدا یکی است، بلکه میگوییم نبوّتها به عنوان پدیدههای خاص که نشانههایی از ماوراء الطبیعی بودن دارند از ماوراء افق طبیعت تحریک و برانگیخته شدهاند و همه تحت تأثیر یک عامل ماوراء الطبیعی هستند و اگر عامل دیگری هم در کار میبود آثاری از او ظهور میکرد.