مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٩٢ - نکته ٢

مناسبت بحث از راههای مختلف بشر به سوی خدا گفتهایم در قرآن مسائلی از این قبیل طرح شده است:

* لیس کمثله شیء (شوری/ ١١)

* و للّه المثل الاعلی (نحل/ ٦٠)

* له الاسماء الحسنی (طه/ ٨)

* الملک القدوس السّلام المؤمن المهیمن العزیز الجبار المتکبّر (حشر/ ٢٣)

* فأینما تولّوا فثمّ وجه اللّه (بقره/ ١١٥)

* هو الاوّل و الاخر و الظّاهر و الباطن و هو بکلّ شیء علیم (حدید/ ٣)

* و ان من شیء الّا عندنا خزائنه و ما ننزّله الّا بقدر معلوم (حجر/ ٢١)

* و هو معکم اینما کنتم (حدید/ ٤)

* یمحو اللّه ما یشاء و یثبت و عنده امّ الکتاب (رعد/ ٣٩)

و دهها آیات دیگر امثال اینها.

اینها همه مسائلی است مربوط به آنسوی مرز. چگونه ما از راه طبیعت شناسی به معرفت این مسائل نائل میگردیم؟ طبیعت شناسی قطعا و مسلّماً ما را به علم و قدرت و حکمت آفریننده جهان آگاه میکند، اما در همین جهت نیز حداکثر این است که ما را واقف میسازد به اینکه آفریننده جهان به کارهایی که در طبیعت انجام میدهد آگاه است و بر آنها تواناست (الا یعلم من خلق و هو اللّطیف الخبیر) [١] ولی قرآن در این جهت نیز معرفتی بالاتر، از ما میخواهد و آن اینکه او بر همه چیز بلااستثنا آگاه است و بر همه چیز بلا استثنا تواناست (و هو بکلّ شیء علیم [٢] و هو علی کلّ شیء قدیر [٣]). چگونه از راه مطالعه در مخلوقات که به هر حال محدودند، به علم نامتناهی و قدرت نامتناهی واقف میشویم؟