مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٧ - نکته ٢

میدانست ولی این دو نفر راه افراط پیمودند، خواص اولیه را نیز مانند خواص ثانویه بی حقیقت پنداشتند. این دو نفر با آنکه مبدأ علم را حس شمردند هیچ گونه ارزش و اعتباری برای ادراکات حسی قائل نشده و حتی وجود خارجی محسوس را نیز انکار کردند.

نظریه کانت

کانت فیلسوف شهیر آلمانی (١٧٢٤- ١٨٠٤ م) نظریات قابل توجهی در باب ارزش معلومات و سایر مسائل مربوط به علم دارد. کانت از فلاسفه درجه اول اروپا به شمار میرود و اروپاییان اعتقاد عظیمی به فلسفه وی دارند. یکی از دانشمندان اروپا درباره فلسفه وی میگوید:

«گویا کوهی است که از فلسفه ریخته شده است.»

فلسفه کانت را از آن جهت که به حد اعلی به نقّادی و صرّافی عقل و فهم انسان پرداخته و حدود عقل و حس را تعیین نموده و امور شناختی را از امور غیر قابل شناخت جدا ساخته فلسفه انتقادی (کریتی سیسم) میخوانند.

مرحوم فروغی میگوید:

«نقادی علم و فلسفه را فرنسیس بیکن [١] (نیمه دوم قرن شانزدهم و نیمه اول قرن هفدهم) آغاز کرد و لاک دنبال آن را گرفت و برکلی به شیوه دیگری در آن وارد شد و هیوم این مشرب را به درستی روشن و آشکار ساخته است و اینها همه انگلیسی بودهاند، سرانجام کانت آلمانی به راهنمایی هیوم در این خط افتاد و با اصلاح خطاها و تکمیل نقصهای او ورق دانش را یکباره برگردانید.»

ما از فلسفه کانت آن اندازه که مربوط به ارزش معلومات است در اینجا نقل میکنیم.

قسمت عمده تحقیقات وی مربوط به دو مسأله دیگر (راه حصول علم، حدود علم)