مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٦ - نکته ٢

تفسیر نموده و بالاخره «اثر مادی ماده» معرفی میکنند (قول به اشباح در بحث «وجود ذهنی» از فلسفه) باید در جرگه ایده آلیسم جای گیرند.

البته این عقیده تازگی نداشته از عهد باستان در کتب فلسفه ذکر شده و از گذشتگان مادیین و گروهی از غیر مادیین نقل شده است، ولی امروزه میان دانشمندان مادی شهرت به سزایی کسب کرده و مقبولیت تامّی به دست آورده است و البته سنخ بحثهای علمیشان نیز همین نظر را اقتضا مینماید (رجوع شود به نکته ٢ از خاتمه مقاله ١) و بالاخره دانشمندان مادی امروزه روی سه اصل زیرین:

١. در جهان هستی جز ماده چیزی نیست (ماده مساوی است با وجود).

٢. ماده در تحول و تکامل ذاتی است.

٣. همه اجزاء ماده در همدیگر مؤثرند.

مجبور شدهاند فکر را مولود و زاییده ماده گرفته و در همه خواص و آثار همدوش ماده بشمارند و از این روی ناچار لباس ١. کلیت ٢. دوام ٣. اطلاق ١ از تن

---

گرفته و به عنوان بردگی فروختند تا آنکه یکی از دوستانش پیدا شد و وی را آزاد ساخت و دو بار دیگر به همین منظور مسافرت کرد و نتوانست نتیجه بگیرد. وی آخر کار از عقاید اشتراکی خود صرف نظر نمود و کتاب دیگری نوشت و بطلان نظریات سابق خود را مدلّل ساخت.

افلاطون در خارج شهر آتن باغی داشت که در آنجا به تعلیم علم و حکمت میپرداخت و آن باغ «آکادمیا» نام داشت و پیروان افلاطون را از این رو «آکادمیان» میخوانند.

افلوطین (( سر دسته فلاسفه معروفی است که به نام «افلاطونیان» جدید خوانده میشوند. وی در سال ٢٠٥ بعد از میلاد تولد یافته و در سال ٢٧٠ میلادی در گذشته است و مردی عارف و مرتاض بوده است، به ایران و هند مسافرت کرده است و شاید بسیاری از عقاید عرفانی خویش را از ایران و هند استفاده کرده باشد. گویند کتاب معروف اثولوجیا که منسوب به ارسطوست تألیف افلوطین است.

[١]. دوام: در منطق قدیم در مبحث قضایا قضیه را از جنبههای مختلف تقسیماتی مینمودند و از جمله تقسیم قضیه بود به حسب «جهت» یعنی کیفیت ارتباط محمول به موضوع، و از این لحاظ، قضیه اقسام مختلفی پیدا میکرد. شرح همه اقسام از عهده این مقاله بیرون است و باید به کتب «منطق» مراجعه شود، لکن برای توضیح مطلب