مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٣٨ - خدای هستی همه کمالات هستی را دارد

گذشته از اینکه در جریان نظام وجود (که مربوط به علتهای جزء نمیتوان دانست) آثار شعور و علائم قدرت (یک علم بینهایت باریک و تیز و یک نیروی

---

ایها الاخ انی قد مخضت لک فی هذه الاشارات عن زبدة الحق، و ألقمتک قفی الحکم فی لطائف الکلم فصنه عن الجاهلین و المبتذلین و من لم یرزق الفطنة الوقادة و الدربة و العادة و کان صغاه مع الغاغة او کان من ملحدة هؤلاء الفلاسفة و من همجهم. فان وجدت من تثق بنقاء سریرته و استقامة سیرته و بتوقفه عما یتسرع الیه الوسواس و بنظره الی الحق بعین الرضا و الصدق، فاته ما یسألک منه مدرجا مجزءا مفرقا، تستفرس مما تسلفه لما تستقبله، و عاهده باللّه و بأیمان لا مخارج لها لیجری فی ما یأتیه مجراک، متأسیا بک، فان اذعت هذا العلم او أضعته فاللّه بینی و بینک و کفی باللّه وکیلا.

بو علی اولًا تعمق در مسائل الهی را شأن افراد بسیار برجسته و معدود و به اصطلاح یگانههای هر عصر میداند و با اشاره به حدیث نبوی مدعی میشود که «هر کسی را بهر کاری ساختند».

ثانیاً شرط در متعلم حکمت الهی را هوش سرشار، جرئت و شهامت، صفای نفس، حسن طبیعت، استقامت سلیقه، و تسلیم در برابر حقیقت میداند.

ثالثاً برای معلم لازم میشمارد که قدم به قدم و تدریجا مسائل را تعلیم کند؛ ضمن آزمایش مسائل قبلی، آمادگی و عدم آمادگی متعلم برای مسائل غامضتر در نظر گرفته شود؛ تنها در صورت آمادگی تعلیم داده شود و اگر نه از تعلیم او صرف نظر گردد.

رابعاً با شاگرد عهد و پیمان کند و با سوگند تأکید نماید که از اشاعه این علم در میان عموم طبقات که مساوی با اضاعه آن و اضاعه افراد است خودداری کند و جز به اهلش تعلیم ندهد.

از اینجا معلوم میشود که امثال بو علی معتقدند که جز افراد معدود ذی صلاحیت، سایر افراد لزوما باید مقلد و متعبد باشند. بدیهی است که اگر بنا بر تعبد و تقلید باشد نه بر معرفت، آن چیزی که شایسته تقلید و تعبد است قرآن کریم و گفتار قطعی معصومین است که مصون از خطاست.