مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٥٥ - خلاصه

لازم این سخن، غیر متناهی بودن زمان و جهان زمانی مادی است.

و همچنین فلاسفه نیز گفتهاند: «هر حادث زمانی قبل از حدوث، امکان وجود دارد». نتیجه این سخن نیز همان است که زمان و جهان زمانی دارای حوادث مترتّبه غیر متناهی بوده باشد.

پاسخ

ما نیز در مقالههای گذشته مضمون فرضیه لا وازیه را، همچنین نظریه فلاسفه را پذیرفتیم، ولی این سخنان اثبات نمیکند که «هر روز روزی پیش از خود دارد و هر قطعه از حرکتی قطعهای پیش از خود دارد» اگر چه اثبات میکند که «پیش از هر روز روزی است» و ما ذهن اشکال کننده را دعوت میکنیم که باریک شده و فرق این دو قضیه را درک نموده پیش از ماده زمان اثبات نکند، و همچنین بی پس و پیش بودن پیکره زمان را به غیر متناهی بودن امتداد وی خلط نکند.

خلاصه

چنانکه از سخن گذشته روشن شد ما میتوانیم در خصوص آفرینش به طور کلی بحث کرده و اتخاذ نظر نماییم.

جهان آفرینش هر چه باشد و هر سرنوشتی در ذات و صفات و افعال خود داشته باشد یک واحد است زیرا از یک واحد است چنانکه در مقاله ٩ ذکر شد.