مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٧١ - نکته ٢

مقدمه

مبحثی که در این مقاله میخواهیم وارد آن بشویم نیز از مباحث مربوط به عالم ذهن و ادراکات است. آنچه در این مقاله مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار میگیرد قسمتی از ادراکات است که در اصطلاح این سلسله مقالات «ادراکات اعتباری» خوانده میشوند.

ادراکات اعتباری در مقابل ادراکات حقیقی است. ادراکات حقیقی انکشافات و انعکاسات ذهنی واقع و نفسالامر است و آنچه در مقاله ٥ در بیان اقسام تصورات و اقسام تصدیقات و طرز پیدایش آنها برای ذهن گفته شد مربوط به ادراکات حقیقی بود و اما ادراکات اعتباری فرضهایی است که ذهن به منظور رفع احتیاجات حیاتی، آنها را ساخته و جنبه وضعی و قراردادی و فرضی و اعتباری دارد و با واقع و نفس الامر سر و کاری ندارد. ادراکات حقیقی را میتوان در براهین فلسفی یا علمی- طبیعی یا ریاضی- جا داد و نتیجه علمی یا فلسفی گرفت و همچنین میتوان از یک برهان فلسفی یا علمی یک ادراک حقیقی تحصیل نمود ولی در مورد اعتباریات نمیتوان چنین استفادهای کرد و به عبارت دیگر ادراکات حقیقی ارزش منطقی دارد و ادراکات