تعليم و هدايت و يا به تعلّم و دراست. تالى آن است آنچه نفع بخشد در اين باب، و آن چيزى است كه موجب حفظ حيات بر ابدان باشد. و بعد از آن آنست كه موجب حفظ اموال بر اشخاص گردد. پس اين سه مرتبه ضرورى است در مقصود شارع به حسب عقل.

پس اكبر كبائر آن است كه سدّ باب معرفت [خدا] نمايد، و بعد از آن آنست كه سدّ باب حيات نفوس نمايد، و بعد از آن آنست كه باب معيشتى كه حيات نفوس است مسدود گرداند. پس از اين معلوم شد كه فعل معاصى مثل فعل طاعات بر سه مرتبه مقرّر است.

و [مرتبه‌] اوّل آنها آن چيزى است كه منع كند از معرفت اللّه و معرفت رسل و ائمه عليهم السلام، و آن كفر است. و هيچ كبيره بالاتر از كفر نيست، زيرا كه حجاب ميان بنده و خدا جهل است، و وسيله مقرّبه به سوى او علم و معرفت. و به قدر معرفت و علم به او و به صفات و افعال و كتب و رسل او به يوم آخر قرب به او حاصل مى‌شود، و به قدر جهل به او و به اين امور بعد از او بهم مى‌رسد. و تالى جهل به حقايق ايمانى كه نيز كفر ناميده مى‌شود امن از مكر اللّه و يأس از رحمت اوست، چه اين نيز عين جهل است، زيرا كه كسى كه خدا را شناخت نه آمن مى‌تواند بود و نه آيس. و تالى اين مرتبه همه بدعتهايى كه متعلّق مى‌باشد به ذات و صفات و افعال بارى، و بعضى از بعضى ديگر شديدتر است و تفاوتش به حسب تفاوت مراتب جهل به اين امور است و به حسب تعلّق به ذات بارى و به افعال و شرايع او.

و مرتبه دوم نفوس است، زيرا كه به بقاء آنها و حفظ آنها حيات باقى مى‌ماند و معرفت به خدا و يوم آخر حاصل مى‌شود. پس قتل نفس لا محاله از جمله كبائر است، و اگر چه از كفر پست‌تر است، زيرا كه آن از مقصود بازمى‌دارد و اين از وسيله به مقصود باز مى‌دارد، زيرا كه حيات دنيا قصد نمى‌شود مگر به جهت آخرت و توسّل به سوى آن به معرفت اللّه. و تالى اين كبيره است قطع اطراف و آنچه به هلاك كشاند حتى به زدن، و بعضى از بعضى اكبر است.

و در اين مرتبه واقع است تحريم زنا و لواط، زيرا كه اگر مردم اجتماع كنند به اكتفاء به ذكور در قضاء شهوات نسل منقطع مى‌گردد، و دفع وجود قريب است به قطع وجود. و در زنا اگر چه اصل وجود فوت نمى‌شود، لكن انساب مشوّش مى‌شود و توارث و تناسل و امورى ديگر كه معيشت به آنها منتظم است باطل مى‌گردد، بلكه چگونه با اباحه زنا نظام منتظم‌