بعضى قوّه غاذيه را واحد حقيقى و عين قوّه مغيّره ثانيه دانسته‌اند و گفته‌اند كه تحصيل غذا كه به قوّه غاذيه نسبت داده مى‌شود فعل هاضمه عضوى است كه غذا در آن حاصل مى‌گردد، مانند هاضمه كبد نسبت به حصول دم و الصاق كه فعل ديگر غاذيه است از جاذبه عضو مغتذى است. پس غاذيه همان مغيّره است كه مصدر تشبيه است.

و اين رأى را مؤيّد گردانيده‌اند به آنكه جالينوس در كتب خود سواى چهار قوّه خادمه قوّه‌اى ديگر كه موسوم به غاذيه باشد ذكر نكرده است.

و شيخ گفته است كه غاذيه چهار قوّه است، و همان چهار قوّه خادمه را شمرده است، و همچنين بيشتر اطبّا مانند ابو سهل مسيحى و صاحب كامل و غير ايشان از افاضل متأخّرين.

فصل پنجم در تحقيق قوّه مصوّره‌

آنچه در بيشتر كتب مذكور آن است كه قوّه مصوّره قوّه‌اى است كه در منّى يافت مى‌شود، و افاده صور و قوى و اشكال و مقادير [٣٥٩] بر اجزاء منويه متخالفة الحقيقه يا متخالفة الاستعداد مى‌كند. و محقق طوسى در تجريد مى‌گويد كه مصوّره در نزد من باطل است، زيرا كه ممتنع است كه اين افاعيل از قوّه عديمة الشعور حاصل گردد. و غزالى جميع آنچه منسوب است به قواى نباتيّه همه را به ملائكه نسبت مى‌دهد. [١] و در كتاب اسفار مذكور است كه: «بعد از آنكه تو را عرفان به صنوف ملائكه و كيفيّت تأثير ايشان به اذن پروردگار حاصل گرديد، خواهى دانست كه قدر طبقه عاليه ايشان از آن ارفع است كه مثل اين افاعيل دنيّه بر سبيل مباشرت بدون استخدام سدنه و اعوان از ايشان صادر گردد. و ايضا در موضع خودش ثابت شده است كه قوائى كه مباشر افعال متغيّره‌اند بايد كه البته جسمانى باشند، و آنچه مدرك معقولات و خيرات حكميّه و منافع كلّيّه‌اند از جسمانيّات مفارق‌اند. و بنا بر اين كلام برمى‌گردد به اينكه قواى مباشر چگونه به فاعل اين تشكيلات و تصويرات مى‌باشند.

و اكثر متكلّمين همه اين افاعيل را به بارى تعالى نسبت مى‌دهند بدون واسطه و بدون‌

[١] . صدر الدين شيرازى، شرح الهداية الأثيرية، ص ١٨٢.