چون تمام اعضايش كامل گردد و تخاطيط بدنش به اتمام رسد روحى كه بدن به آن زنده مى‌باشد از قمر در او دميده مى‌شود، و به منخرين تنفّس مى‌كند به نسيم حارّ معتدل، و بدنش منبسط مى‌گردد، و روح در آن حركت مى‌كند، و به هر عضوى از جسد آن چيز را كه لايق آن عضو است مى‌رساند. پس آن شخص برمى‌خيزد و خميازه مى‌كشد و قدمهايش قدرى از بقيّه آن روغن را به اعتبار مشاكلت جذب مى‌كند. و چون خميازه و تنفّس از او حاصل شد كسل مى‌گردد و مى‌افتد، و در آن روغن كه باقى مانده است مى‌غلطد و بدنش آن رطوبات [٣٣٨] دهنيّه را جذب مى‌نمايد، و همان غذاى بدن او مى‌باشد تا مدّت نه ماه.

و چون نيّر اعظم به اوّل عقرب مى‌رسد آن انسان قوى مى‌شود و دهنش براى طلب غذا باز مى‌شود، پس بعد از چهار سال برمى‌خيزد و به طلب غذا مى‌رود، و عنايت الهيّه غذاء او را در آن مدّت مهيّا نموده است، زيرا كه قريب به موضع خود درخت انجيرى خواهد يافت و از آن مى‌خورد تا آنكه قوى‌تر مى‌گردد و قمر تا مدّت چهار سال او را حفظ مى‌نمايد.

و تا بعد از چهار سال مأكول او انجير و انگور خواهد بود. و بعد از آن شروع در خوردن ميوه‌هاى ديگر و حبوبات مى‌كند.

اين است كيفيّت تكوّن انسان بر سبيل تولّد كه آن را تكوّن طويل مى‌گويند، و آن با تكوّن تناسل مناسب است. و رحم به منزله آن چاه است و اغتذايش به دهن مثل اغتذاء جنين است از دم، و حرارت ارض به جاى حرارت بطن مراه است، و انثى از بقيّه آن دهن كه ذكر از آن متكوّن گرديده است متكوّن مى‌شود. اين قدر است كه غالب بر مادّه باقيه برودت است و زمان تكوّن انثى نيز هوا سرد و رطوبت بر آن غالب است.

و اين انسان متولّد بر اين صفت آدم أوّل و ابو البشر است كه حق تعالى او را از طين خلق نموده است، و انثى به حوّا موسوم است.

و اين گروه مى‌گويند كه در اوّل هر هفت هزار سال كه تدبير از كوكبى ديگر تعلّق مى‌گيرد شخصى را به عالم مى‌فرستد كه از جانب او رسول باشد به سوى كافّه خلايق، و علوم و معارف و أعمال عجيبه خارقه عادت را براى او مهيّا مى‌سازد. و اين فرستاده‌ها متكوّن به توالد و تناسلند، به غير از متكوّن در دوره زحل كه به تولّد به نحو مذكور متولّد مى‌گردد. و تواريخ و علوم و احوال آن آدمها كه اوّل هر هفت هزار سال متولّد شده‌اند از ميان‌