مرآت الاكوان كتابى است در حكمت نظرى مشتمل بر بخش طبيعى و بخش الهى به زبان فارسى كه به تقاضاى شاهزاده محمد ولى ميرزا، فرزند فتح على شاه قاجار، حاكم يزد تأليف شده است، همانند شرحى كه ملا صدرا شيرازى بر كتاب هدايه اثيريّه نوشته است و هدف اردكانى آن است كه كتاب را در دو فن طبيعى و الهى بنگارد، چنانكه هدايه در فن طبيعى و فن الهى است. مؤلف مى‌گويد:

«در اين وقت از مصدر جاه و جلال ... شاهزاده ... والا، محمّد ولى ميرزا، حكم مطاع به اين تهيدست متاع دانش رسيد كه بايد كتابى، به لغت فارسى، نوشته شود كه مشتمل باشد بر اشرف فنون حكمت، كه عبارت است از فنّ الهى و فن طبيعى، به نحوى كه مبتدى از آن بهره‌مند تواند بود، و منتهى را به سر منزل اذعان و حصول اطمينان راه تواند نمود، شبيه به شرحى كه وارث علوم فضلاى سابقين و محيى رسوم حكماى الهيّين، جامع سعادتين علم و عرفان و صاحب منزلتين كشف و برهان، مظهر اسرار حكماى راسخين و مقتبس انوار آثار ائمّه طاهرين، صلوات اللّه عليهم اجمعين، محمد بن ابراهيم، الشهير بصدر الدّين، جزاه اللّه خيرا عن الطّالبين و قدّس روحه فى زمرة المقدّسين، به لغت عربى بر هدايه اثيريّه نوشته است، امتثالا لأمره المطاع، با عدم استطاعت و قلّت بضاعت، در آن امر كه سرمايه‌داران متاع دانش را به دشوارى ميسّر مى‌گردد شروع نمود، و من اللّه الإعانة و التّوفيق. و آن را به مرآت الاكوان موسوم گردانيد، و اساس آن را بر مقدمه و دو فن و خاتمه طرح انداخت. و اميدوارى از الطاف بارى آن است كه به نحوى كه در آينه خيال مصوّر است بر منصّه ظهور جلوه نمايد» [١] از مرآت الاكوان سيد احمد حسينى اردكانى دو نسخه خطى معرفى شده است و هر دو فقط بخش طبيعى آن است. و ما براى تكميل كتاب در اين چاپ بخش الهى المبدأ و المعاد ملا صدرا شيرازى را كه سيد احمد اردكانى به زبان فارسى ترجمه كرده و توسط راقم‌

[١] . سيد احمد اردكانى، مرآت الاكوان، ص ٩٢.