و بعد، ما حضر وقت از كلمات حكمت كه طالبان راه حقيقت را گوش به آن باشد و دل به آن گشايد آن است كه: حق سبحانه و تعالى جهانى آفريد از نور، و آن را پاى‌تخت و مستقرّ سرير سلطنت ساخته و در منتهاى آن حجابى آفريده به منزله شاخصى كه برابر آفتاب دارند، ناچار آن را ظلّى ممتد افتد- آن ظلّ اين جهان است كه ما در آنيم- و بقاى اين حجاب را اجلى است مضروب كه چون آن اجل بسر آمد بردارند. و چون آن حجاب را بردارند اين جهان منسوخ شود، چنانكه ظل منسوخ گردد نزد رفع شاخص، و نور آن منبسط گردد و كليّه امر را فرو گيرد، به منزله دريايى كه مدّ آغاز كند، و هر عمارت كه بر ساحل باشد خراب كند تا همه دريا شود، ناچار ساكنان اين جهان جمله غرق آن گردند. و چون ايشان معتاد به ظل شده‌اند، ديده‌هاى ايشان را از آن نور آن عارض شود كه ديده خفّاش را از ديدن آفتاب روى نمايد، از آن نور گريختن گيرند به هر سوى كه روند آن نور بينند. يَقُولُ الْإِنْسانُ يَوْمَئِذٍ أَيْنَ الْمَفَرُّ، كَلَّا لا وَزَرَ، إِلى‌ رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمُسْتَقَرُّ (قيامه، ١٠، ١١، ١٢).

در آن صحراى بى‌پايان حيران و سرگردان گردند، يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَراشِ الْمَبْثُوثِ‌ (قارعه، ٤). مگر جماعتى كه در حيات دنيا گوش به وصيّت انبياء عليهم السلام كرده باشند، و بتدريج خود را با خدا آشنا كرده، و پاره پاره بدان نور دلير شده، به دوام ذكر و عبادت، و سلوك قدس و طهارت، و صرف وجه از ناحيه ظلّ به جانب نور، كه ايشان را نزد رفع حجاب كلال عارض نگردد، بلكه براى العقار [كذا] مناسب تمتّع و تلذّذ به آن حاصل باشد، چه نور فى ذاته لذيذ است، و مانع ابتهاج و استمتاع به آن عدم مناسب است، همچو عدم استمتاع جعل به گلاب و خفّاش به نور آفتاب، كما قال القائل:

اى راحت ديگران، عذابى بر من‌

خورشيد جهانى و نتابى بر من‌