بدان كه هر چيز كه صفت چيزى ديگر است محتاج است به اينكه به آن چيز قائم باشد، و هر چه به چيز ديگر قائم است وجوب وجودش به آن چيز تعلّق دارد، و هر چه وجود وجودش به ديگرى تعلّق دارد واجب الوجود فى ذاته نيست و فى نفسه ممكن است.

پس جميع صفات، خواه صفات واجب و خواه صفات ممكن، همه ممكنات‌اند. و چگونه مى‌تواند شد كه صفت و صاحبش هر دو واجب الوجود باشند و حال آنكه امتناع تعدّد واجب در وجود به ظهور رسيده است.

و اما آنكه آيا جايز است كه براى واجب صفت ممكنه باشد يا نه؟ مى‌گوييم: كه ممتنع است كه براى واجب صفت ممكنه باشد كه در ذاتش متقرّر باشد، زيرا كه در اين صورت بايد كه فاعل و مرجّح آن صفت نيز ذات باشد، زيرا كه واجبى سواى او نيست، و معلوم است كه از معلولات خود منفعل نمى‌شود، پس ذات احديّت هم فاعل و هم منفعل آن صفت خواهد بود. و اين محال است، زيرا كه هر ذاتى كه چنين باشد بايد كه فعلش از جهتى باشد و انفعالش از جهتى ديگر، به چند دليل:

اوّل: آنكه فعل فاعل گاهى در غيرش مى‌باشد، و قبول در غير نمى‌تواند بود، پس جهت فعل غير جهت قبول خواهد بود.

دوم: آنكه اگر يك جهت باشد بايد كه هر چه بنفسه فاعل است قابل باشد و هر چه بنفسه قابل است فاعل باشد، و چنين نيست.

سوم: آنكه فاعل آن است كه اقتضاى وجود معلول مى‌كند و آن را واجب‌