امّا طريق مبتنى بر امكان: آن است كه ممكن چنانكه دانستى حالش به حسب ذاتش نيست مگر سلب ضرورت عدم و وجود و سلب ضرورت هر صفت وجوديّه يا عدميّه، پس در اتّصافش به وجوب به مرجّحى محتاج است. و همچنين است كلام در مرجّح تا آنكه منتهى گردد به چيزى كه آن عين حقيقت وجود است، به جهت دفع دور و تسلسل.

و به وجهى ديگر: جميع مرجّحات امكانيّه مفروضه در حكم مرجّح واحد است در آنكه ناقصند از مرتبه ايجاب و وجوب، پس آنها محتاج خواهند بود به مرجّحى تامّ الاقتضاء و الفعليّه كه در اقتضا و ايجاب از نقص و قصور برى باشد، و چنين كسى واجب اوّل است كه مطلوب همه آنها است.

[١] - چون مرآت الاكوان، برابر نسخه‌هاى موجود، فعلا فنّ الهيّات آن در دسترس نيست، به منظور تكميل كتاب، گزيده‌اى از همين بخش ترجمه مبدأ و معاد ملا صدراى شيرازى به قلم مؤلف كه مناسب مى‌نمود در اينجا آورده شد.