مرآت الاكوان تحرير شرح هدايه ملا صدرا - حسينى اردكانى، احمد بن محمد - الصفحة ٣٨
برمىدارد بدرستى كه خداوند را فرمان برمىدارد)، باشد، و اين آخرين مقامات آدمى است. و شناختن نفس و شرح مقامات او بغايت كارى بزرگ است و جز كاملان را روى نداده [همان، ٢٠- ٢٧].
اصل دوم حبّ جاه و مال و ميل به شهوات و لذّات و ساير تمتّعات نفس حيوانى كه جامع همه حبّ دنياست.
هر نفس كه امروز خود را بدين تمتّعات حيوانى و طيّبات دنيا كه خبيثات آخرت است عادت فرمود و متخلّق به صفات بهيمى و سبعى شد، در روز قيامت و بروز نشأه و آخرت با بهايم و حشرات محشور مىگردد. و هر كه عقل را مطيع و فرمانبردار و حكمپذير نفس امّاره ساخت و در خدمت قواى بدنى كمر بندگى بر ميان جان بست و ملك جان را خادم شيطان هوا گردانيد و جنود ابليس پر تلبيس بر سليمان عقل فرشته نهاد سرورى داد، لاجرم مالك دوزخ وى را سرنگون در سجن جحيم انداخته، و از نعيم ابد محروم و مأيوس خواهد گشت.
و هر كه آئينه دل كه قابل عكس انوار معرفت الهى و پرتو نور توحيد بود، در زنگ شهوات و مرادات نفس و كدورات معاصى و غشاوه طبيعت فرو برده و بر آئينه ضمير خاك جهالت و بدبختى بيخته و پاشيده و جام جهاننماى روح را در ظلمات بدن و لجن دنيا غوطه داده، كى روى فلاح و نجاح خواهد ديد و كجا پذيراى صلاح و قابل صيقل دلزداى كلمات حكمت آيات خواهد گرديد.
توان پاك كردن ز زنگ آينه
و ليكن نيايد ز سنگ آينه