شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٦٣٦ - ٧٢٦٤ كان لى فيما مضى اخ فى الله و كان يعظمه فى عينى صغر الدنيا فى عينه
نوشته مرد يا آدمى معيار فضل اوست و مسبار نبل اوست، «معيار» چيزيست كه بآن عيار و وزن چيزى معلوم شود، و «مسبار» چيزيست كه بآن قدر گوى[١] زخم را معلوم كنند، و «فضل» چنانكه مكرر مذكور شد بمعنى افزونى مرتبه است، و «نبل» بمعنى نجابت يا تندى فطنت، و مراد اينست كه: از از نوشته مرد يا آدمى فضل و نبل او را و قدر آنها را استنباط مىتوان كرد.
٧٢٦٢ كافر النعمة مذموم عند الخالق و الخلائق.
كفران كننده نعمت مذمت كرده شده است نزد خدا و خلايق.
٧٢٦٣ كمال الفضائل شرف الخلائق.
تمامى فضيلتها شرف خصلتهاست، يعنى تمامى فضيلتها و افزونيها اينست كه خويها و خصلتهاى صاحب آنها شريف و بلند مرتبه باشد، و هر چند كسى فضايل و كمالات داشته باشد هر گاه شرافت اخلاق نداشته باشد فضايل او ناقص و ناتمام است.
٧٢٦٤ كان لى فيما مضى اخ فى الله و كان يعظمه فى عينى صغر الدنيا فى عينه.
بود مرا در آنچه گذشته يعنى در زمان گذشته برادرى در راه خدا، و بود چنين كه بزرگ مىگردانيد او را در چشم من كوچكى دنيا در چشم او، يعنى بزرگ مىگردانيد او را در چشم من اين خصلت او كه كوچك بود دنيا در چشم او.
و كان خارجا عن سلطان بطنه، فلا يشتهى ما لا يجد، و لا يكثر اذا وجد.
[١] - در برهان قاطع گفته:« گو بفتح اول و سكون ثانى زمين پست و مغاك را گويند» پس مراد در اينجا گودى زخم است و اندازه عمق او كه تا چه حد كارگر شده و جا باز كرده است.