شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٧٤ - ٥٣٤٦ رب صغير من عملك تستكبره
تا خجل و منفعل شود و پشيمان شود از آن و زياده برين عقوبت او در كار نباشد بلكه خوب نباشد.
٥٣٤٣ رب موهبة خير منها الفجيعة.
بسا بخششى كه بهتر باشد از آن مصيبت، مثل بخششى كه از روى منت زياد باشد، يا از شخص پست مرتبه دنى باشد.
٥٣٤٤ رب جرم اغنى عن الاعتذار عنه الاقرار به.
بسا گناهى كه بى نياز سازد از عذر گفتن از آن اقرار بآن، يعنى بسيار گناهى باشد كه كسى نسبت بكسى كه بكند همين كه اقرار كند بآن آن كس او را معذور دارد و محتاج نشود بعذر گفتن از آن، پس در چنين گناهان بهتر اين است كه آن گنهكار اقرار كند بآن و خود را فارغ سازد از عذر گفتن، يا اين كه بسيار گناهى باشد كه كافى باشد در عذر گفتن از آن همين كه صاحب آن اقرار كند بآن، پس همين كه اقرار كند بآن بايد معذور داشت او را و فارغ ساخت از عذر گفتن از براى آن.
٥٣٤٥ رب كبير من ذنبك تستصغره[١].
بسا بزرگى از گناه تو كه كوچك شمارى تو آن را.
٥٣٤٦ رب صغير من عملك تستكبره[٢].
بسا كوچكى از عمل تو كه بزرگ شمارى تو آنرا. مراد از اين دو فقره مذمت
[١] - نظير اين فقره است كلامى كه آن حضرت ٧ بمردى كه از او درخواسته است كه موعظهاش فرمايد فرموده مصدرا باين عبارت:« لا تكن ممن يرجو» تا آنكه فرموده:« يستعظم من معصية غيره ما يستقل أكثر منه من نفسه و يستكثر من طاعته ما يحقره من طاعة غيره» و نيز در آن عبارت فرموده:« يخاف على غيره بأدنى من ذنبه و يرجو لنفسه بأكثر من عمله»( رجوع شود بمجلد چهارم شرح ابن ابى الحديد بر نهج البلاغه چاپ اول مصر، ص ٣١٤).
[٢] - نظير اين فقره است كلامى كه آن حضرت ٧ بمردى كه از او درخواسته است كه موعظهاش فرمايد فرموده مصدرا باين عبارت:« لا تكن ممن يرجو» تا آنكه فرموده:« يستعظم من معصية غيره ما يستقل أكثر منه من نفسه و يستكثر من طاعته ما يحقره من طاعة غيره» و نيز در آن عبارت فرموده:« يخاف على غيره بأدنى من ذنبه و يرجو لنفسه بأكثر من عمله»( رجوع شود بمجلد چهارم شرح ابن ابى الحديد بر نهج البلاغه چاپ اول مصر، ص ٣١٤).