شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥٣٦ - ٦٨٨٦ كل ما خلا اليقين ظن و شكوك
سلب آن از خود مىتوان كرد چه اگر بهيچ وجه سلب آن نتوان كرد آن همه مذمت آن كه وارد شده معقول نمىنمايد.
٦٨٨١ كل مخلوق يجرى الى ما لا يدرى.
هر آفريده شده روان مىشود بسوى آنچه نمىداند، يعنى از عاقبت حال خود در آن نشأه بلكه در اين نشأه نيز.
٦٨٨٢ كل امرء على ما قدم قادم و بما عمل مجزى.
هر آدمى يا مردى بر آنچه پيش فرستاده وارد شونده است، و به آن چه كرده پاداش داده شونده.
٦٨٨٣ كل قانع عفيف.
هر قناعت كننده عفيف است، يعنى باز دارنده خود است از حرامها، يعنى از أكثر آنها، چه ارتكاب اكثر حرامها بسبب ترك قناعت مىشود، و ممكن است كه قناعت بالخاصيه سبب توفيق ترك همه آنها شود.
٦٨٨٤ كل قوى غير الله سبحانه ضعيف.
هر صاحب قوتى غير خداى سبحانه ضعيف است.
٦٨٨٥ كل مالك غير الله سبحانه مملوك.
هر خداوندى غير خداى سبحانه بنده است.
٦٨٨٦ كل ما خلا اليقين ظن و شكوك.
هر چيزى بغير يقين گمانست و شكها، قبل از اين مذكور شد كه اعتقاد بچيزى اگر بعنوانى باشد كه احتمال خلاف آن اصلا ندهد آنرا «جزم» گويند، و اگر باين عنوان باشد كه آنرا راجح داند اما احتمال خلاف هم بدهد احتمال مرجوحى، آنرا