شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥١٥ - ٦٨٠٩ قدموا الدارع، و اخروا الحاسر، و عضوا على الاضراس، فانه انبا للسيوف عن الهام
كوتاه كن اميد را پس بدرستى كه عمر كوتاه است، و بكن خير پس بدرستى كه اندك آن بسيارست، يعنى كوتاه كن اميد را زيرا كه عمر كوتاه است و وفا باميدهاى دراز نمىكند، و بكن خير را هر چه ميسر شود اگر چه اندك باشد زيرا كه اندك آن بسيارست زيرا كه ثواب اندك خيرى بسيارست و بر تقديرى كه اندك باشد چون دائمى است و بريده نمىشود بسيارست.
٦٨٠٧ قوام العيش حسن التقدير، و ملاكه حسن التدبير.
قوام زندگانى نيكوئى تقديرست، و ملاك آن نيكوئى تدبيرست. «قوام چيزى» چيزيست كه بآن آنرا بر پاى توان داشت و حفظ توان نمود. و «ملاك» نيز بهمان معنى است، يعنى چيزى كه بآن مالك آن توان شد و «تقدير» بمعنى اندازه گرفتن است و «تدبير» بمعنى نظر كردن در عاقبت كارست و مراد اينست كه: بر پاى داشتن زندگانى و مالك شدن آن يعنى گذرانيدن آن بر وجه نيكو باندازه گرفتن اخراجات است كه در آن نه اسراف شود و نه تنگ گيرى و بنظر كردن در عاقبت هر كارى و مصالح و مفاسد آن تا هر چه در آن زيان و خسرانى باشد اجتناب شود از آن.
٦٨٠٨ قوة الحلم عند الغضب افضل من القوة على الانتقام.
قوت بردبارى نزد خشم أفضل و افزونترست از قوت بر انتقام، زيرا كه آن سبب اجر و ثواب مىشود و اين باعث وزر و وبال هر گاه زياده از قدر استحقاق بشود، و بر تقديرى كه نشود باين كه اكتفا بقدر استحقاق يا كمتر از آن بشود فضيلت عفو و در گذشتن و اجر و ثواب آن را كجا دارد.
٦٨٠٩ قدموا الدارع، و اخروا الحاسر، و عضوا على الاضراس، فانه انبا للسيوف عن الهام.
پيش داريد زره پوش را، و پس اندازيد بى زره را، و بگذاريد دندانها را