شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٦٠٦ - ٧١٦٤ كن فى الدنيا ببدنك، و فى الآخرة بقلبك و عملك
به «دور بودن همتها» يا بلندى آنهاست و مراد اينست كه هر گاه طلب كنى مطالب بلند طلب كن و پست همت مباش، و يا جد و اهتمام داشتن در آنها، و مراد اينست كه هر گاه مطلبى را طلب كنى بايد كه همت قوى بر آن گمارى تا حاصل شود و سستى در آن نكنى زيرا كه با همت سست اكثر اينست كه مطلب بعمل نمىآيد و باعث خفت و ذلت اين كس مىشود، و مراد به «گرامى فيروزى بودن نزد غلبه» اينست كه هر گاه غلبه كنى بر كسى كه گناهى نسبت بتو كرده باشد بهمان غلبه خشنود شو و عفو كن او را و در گذر از آن.
٧١٦٢ كن جميل العفو اذا قدرت، عاملا بالعدل اذا ملكت.
باش نيكو عفو هر گاه قادر شوى، عمل كننده بعدل هر گاه مالك شوى، يعنى هر گاه قادر شوى بر انتقام از صاحب گناهى، او را بنيكوئى عفو كن و بگذر از گناه او بنرمى و لطف، و هرگاه مالك عمل و اختيارى شوى، بعدل عمل كن و ظلم و ستم و حيف و جورى مكن.
٧١٦٣ كن عاقلا فى امر دينك، جاهلا فى امر دنياك.
باش عاقل در امر دين خود، جاهل در أمر دنياى خود، يعنى سعى كن از براى عاقل شدن در أمور دين خود بتحصيل علوم و فكر و تأمل و آنچه سبب آن تواند شد، و سعى مكن از براى عاقل شدن در أمور دنيا و تحصيل وقوف در آنها، اگر جاهل باشى باش چندان زيان و خسرانى بر آن مترتب نشود.
٧١٦٤ كن فى الدنيا ببدنك، و فى الآخرة بقلبك و عملك.
باش در دنيا ببدن خود، و در آخرت بدل خود و عمل خود. يعنى بدل هميشه در فكر آخرت باش و تحصيل تهيه توشه آن و جستن وسيله رستگارى در آن و أعمال تو همه از براى آن باشد.