شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٢٢ - ٦٥٦٢ فضيلة السلطان عمارة البلدان
نگويد بتجويز تسويف و تعليل و امثال آنها، و بنا بر اين بايد كه مثل مذكور مثل شده باشد از براى مطلق امر كسى براستى هر چند پيشروى نداشته باشد، يا اين كه آدمى كه بدنيا آمده از براى اينست كه طلب منزل نيكوئى از براى خود در آخرت بكند پس بمنزله پيشروى است كه از براى خود فرستاده شده از براى طلب منزل نيكو از براى خود و باقى اوامر بدستور سابق آمدن از آخرت را محقق مذكور باعتبار اين گرفته كه مبدأ وجود او از حضرت إلهيت است چنانكه بازگشت او بسوى آنست و ابن ابى الحديد باعتبار اين گرفته كه: خلق ارواح پيش از خلق ابدانست چنانچه در حديث وارد شده پس آدمى از عالم مجردات آمده و به آنجا بازگشت كند، و يا باعتبار اين كه آخرت بالفعل معدوم است و آدمى از عدم آمده و بسوى عدم بر مىگردد پس صحيح است كه از آخرت آمده[١]].
و پوشيده نيست كه وجه محقق ظاهرترست و الله تعالى يعلم.
٦٥٥٩ فضيلة السادة حسن العبادة.
افزونى مرتبه مهتران نيكوئى عبادت است، يعنى افزونى مرتبه ايشان بنيكوئى عبادت است نه بمهترى و بزرگى دنيوى كه دارند، پس اگر نيكوئى عبادتى داشته باشند افزونى مرتبه باشد ايشان را، و اگر نه بزرگى و مهترى فضيلتى نباشد.
٦٥٦٠ فضيلة العقل الزهادة.
أفزونى مرتبه عقل زهادت است، يعنى باينست كه سبب بىرغبتى در دنيا شود.
٦٥٦١ فضيلة الانسان بذل الاحسان.
افزونى مرتبه آدمى عطا كردن احسانست.
٦٥٦٢ فضيلة السلطان عمارة البلدان.
[١] - اينجا پايان آن عبارت است كه گفتيم در بعضى نسخ هست و در بعضى ديگر كه از آن جمله نسخهايست كه بخط شارح است نيست و وجه اختلاف را نيز اندكى پيش ياد كرديم فراجع ان شئت.