شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥٥١ - ٦٩٥١ كم من مبتلى بالنعماء
بسا غلقى كه گشوده شود بصبر، «غلق» بفتح غين نقطهدار و لام چيزيست كه در را بآن بندند مانند قفل و كلون، و مراد ظاهرست.
٦٩٤٦ كم من صعب تسهل بالرفق.
بسا سختى كه آسان شده باشد بسبب نرمى مانند دشمنى قوى كه بسبب نرمى و مهربانى با او ترك دشمنى كند بلكه دوست گردد، و غرض تحريص بر نرميست با مردم و اين كه آن بسيار سختى را آسان كند.
٦٩٤٧ كم من واثق بالدنيا قد فجعته.
بسا اعتماد كننده بدنيا كه بتحقيق دردناك ساخته باشد دنيا او را، مراد مذمت دنياست و اين كه بسيارست كسى كه اعتماد بر آن كرده باشد و آخر آن دردناك ساخته باشد او را.
٦٩٤٨ كم من ذى طمأنينة الى الدنيا قد صرعته.
بسا صاحب آرامى بسوى دنيا كه بتحقيق هلاك كرده باشد دنيا او را، يا انداخته باشد يعنى در هلاكت يا زيان و خسران، و اين هم مضمون فقره سابقست.
٦٩٤٩ كم من ذى أبهة[١] جعلته الدنيا حقيرا.
بسا صاحب بزرگيى كه گردانيده باشد دنيا او را كوچك.
٦٩٥٠ كم من ذى عزة ردته الدنيا ذليلا.
بسا صاحب عزتى كه بر گردانيده باشد دنيا او را خوار.
٦٩٥١ كم من مبتلى بالنعماء.
ا ببلا گرفتار شده بنعمت، يعنى بسا كسى كه نعمت از براى او بلائى باشد، يا اين كه نعمت او را ببلائى گرفتار سازد باعتبار اين كه كسى كه آن را در حرامى صرف
[١] - در منتهى الارب گفته:« ابهة عظمت و بهجت و تكبر و نخوت».