شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥٠٣ - ٦٧٥٨ قول«لا اعلم» نصف العلم
٦٧٥٣ قدم احسانك تغنم.
پيش فرست احسان خود را تا غنيمت يابى يعنى پيش فرست از براى آخرت خود تا غنيمت يابى در آن و «غنيمت» بمعنى نفع عمده است چنانكه مكرر مذكور شد.
٦٧٥٤ قوم لسانك تسلم.
راست كن زبان خود را تا سالم مانى.
٦٧٥٥ قرين الشهوات اسير التبعات.
همراه خواهشها گرفتار وبالهاست.
٦٧٥٦ قرين المعاصى رهين السيئات.
همراه نافرمانيها در گرو گناهان است، يعنى حق تعالى او را در گرو گناهان او دارد تا جزاى آنها بدهد مگر اين كه بتوبه و پشيمانى يا بنحو ديگر مثل كردن كار خوبى كه تلافى آنها كند يا شفاعت شفيعى يا از راه عفو و تفضل از گرو در آيد.
٦٧٥٧ قضاء متقن و علم مبرم.
قضاييست استوار و علميست محكم، يعنى قضاى حق تعالى يعنى حكم و تقدير او قضاييست استوار كه كسى آن را بر هم نمىتواند زد، و علم او علميست محكم، كه خلاف آن واقع نمىتواند شد.
٦٧٥٨ قول «لا اعلم» نصف العلم.
گفتن «نمىدانم» نصف دانائيست، يعنى هر گاه كسى چيزى را نداند و گويد كه: نمىدانم، اين نصف علم است، زيرا داند اين را كه نمىداند و فرق ميانه معلوم خود و مجهول خود كرده و امتياز داده آنها را از يكديگر، بخلاف كسى كه جهل مركب داشته باشد و نداند چيزها را و اعتقاد اين داشته باشد كه ميداند چه اصلا بهره از علم نداشته باشد.