شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥٠٤ - ٦٧٦٥ قدر كل امرء ما يحسنه
٦٧٥٩ قل من عجل الا هلك.
كم است كسى كه شتاب كند مگر اين كه هلاك شود يعنى شتاب كند در كارها و بىتأمل و تفكر كند مگر اين كه زيان و خسران كند.
٦٧٦٠ قل من صبر الا ملك.
كمست كسى كه صبر كند مگر اين كه مالك شود، يعنى مالك فيروزى شود و بمطلب رسد.
٦٧٦١ قل من صبر الا قدر.
كمست كسى كه صبر كند مگر اين كه توانا شود، يعنى قادر و توانا شود بر مطلب خود.
٦٧٦٢ قل من صبر الا ظفر[١].
كم است كسى كه صبر كند مگر اين كه فيروزى يابد، اين هر سه فقره مباركه بيك مضمون است كه هر يك را در مقامى فرمودهاند.
٦٧٦٣ قيمة كل امرء عقله.
بهاى هر مردى عقل اوست، يعنى بقدر عقل و خرد اوست.
٦٧٦٤ قدر المرء على قدر فضله.
قدر مرد بر اندازه فضل اوست، يعنى بقدر احسان و انعام اوست يا افزونى مرتبه او از هر راهى كه باشد از علم و ساير فضايل.
٦٧٦٥ قدر كل امرء ما يحسنه.
قدر هر مردى آن چيزيست كه نيكو داند آن را، يعنى بر اندازه هر صنعتى است كه خوب داند آن را.
[١] - در اين باب اين بيت شاهكار است:
|
سألتُ حبيبى الوصلَ منه دُعابَةً |
و أعْلَمُ أنَّ الوصل ليس يكونُ |
|
|
فمَاسَ دلالًا و ابتهاجاً و قال لى |
برفقٍ مجيباً( ما سألتَ يَهُونُ) |
|