شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥٠٥ - ٦٧٦٩ قطيعة الرحم تجلب النقم
٦٧٦٦ قلة العفو اقبح العيوب، و التسرع الى الانتقام اعظم الذنوب.
كمى عفو زشتترين عيبهاست، و شتاب كردن بسوى انتقام بزرگترين گناهان است، مراد به «عفو» در گذشتن از گناهان مردم و تقصيرات ايشانست، و «بودن كمى آن زشتترين عيبها» ظاهرست، زيرا كه اجر و ثواب عفو بسيار عظيم است پس فوت كردن آن از خود عيبى است كه عيبى از آن زشتتر نباشد، و كم عيبى بآن زشتى باشد، و «بودن پيشى گرفتن بسوى انتقام بزرگترين گناهان» باعتبار اينست كه كسى كه خشمناك شد هر گاه صبر نكند و شتاب كند در انتقام نمىشود كه زياده از قدر استحقاق نشود و بسا باشد كه بقتل و جرح و مانند آنها بكشد و دنيا و آخرت او را فاسد و تباه گرداند.
٦٧٦٧ قلة الكلام يستر العيوب، و يقلل الذنوب.
كمى سخن گفتن مىپوشاند عيبها را، و كم ميكند گناهان را. «پوشانيدن آن عيبها را» ظاهرست، چه بسيارى از عيبها بسخن گفتن ظاهر مىشود، و «كم كردن آن گناهان را» باعتبار اينست كه سخن گفتن بسيار نمىشود كه مشتمل بر غيبت و هرزه و درشتى با مردم نشود پس كمى آن باعث كمى گناهان مىشود.
٦٧٦٨ قلة الا كل يمنع كثيرا من اعلال[١] الجسم.
كمى خوردن منع ميكند بسيارى از علتهاى بدن را.
٦٧٦٩ قطيعة الرحم تجلب[٢] النقم.
بريدن از خويش مىكشد انتقامها را، يعنى سبب انتقامهاى حق تعالى مىشود.
[١] - در اقرب الموارد بعد از ذكر معانى« علت» كه از آن جمله بيماريست گفته:
« ج علات و علل و أعلال و هذه جمع علل».
[٢] - در أقرب الموارد گفته:« جلبه( كنصر و ضرب) جلبا و جلبا ساقه من موضع الى آخر و جاء به من بلد الى بلد للتجارة، و الرجل انساق، يقال: جلبته فجلب، اذا سقته فانساق لازم متعد( آن گاه معانى ديگر اين كلمه را ياد كرده است فمن أراد فليراجعه).