شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٧٥ - ٥٧٣٦ شر الناس من يعين على المظلوم
بشود و از آن وعده تأخير شود و بعد از آن كه داده شد منت گذاشته شود بر آن، و بدى هر دو ظاهر است، و احاديث وارده در ذم هر يك بسيارست خصوصا منت كه در قرآن مجيد نيز ذم آن شده.
٥٧٣٢ شر الناس من لا يرجى خيره و لا يؤمن شره.
بدترين مردم كسيست كه اميد داشته نشده باشد خير او، و ايمنى نباشد از شر او.
٥٧٣٣ شر اخوانك من تثبط عن الخير و ثبطك معه.
بدترين برادران تو كسيست كه باز ايستد از خير، و باز دارد ترا با خود.
٥٧٣٤ شر الناس من لا يعتقد الامانة و لا يجتنب الخيانة.
بدترين مردم كسيست كه كسب نكند[١] امانت را، و دورى نگزيند از خيانت.
٥٧٣٥ شر الناس من لا يعفو عن الزلة و لا يستر العورة.
بدترين مردم كسيست كه در نگذرد از لغزش، و نپوشاند عورت را. يعنى از لغزش و گناهى كه كسى نسبت باو كرده باشد در نگذرد و عفو نكند و البته انتقام بكشد. و مراد به «عورت» هر چيزيست كه پوشاندنى باشد و مراد در اينجا اينست كه عيبى كه در كسى بيابد پنهان ندارد و نقل كند و آشكار سازد.
٥٧٣٦ شر الناس من يعين على المظلوم.
بدترين مردم كسيست كه يارى ظالم كند بر ضرر رسانيدن بمظلوم.
[١] - شارح( ره) اول« اعتقد» را بمعنى« اعتقاد نداشته باشد» ترجمه كرده سپس بر روى آن خط كشيده و بر بالاى آن آنرا بمعنى« كسب نكند» معنى نموده است، در منتهى الارب گفته:« اعتقاد گرويدن و يقين كردن و ذخيره ساختن و كسب كردن زمين و آب و مال و جز آن را».