شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٦٦ - ٥٦٩١ شر من صاحبت الجاهل
نكند، و گناه كسى را عفو نكند و البته انتقام بكشد.
٥٦٨٦ شر الزوجات من لا تواتى.
بدترين جفتها زنيست كه موافقت نكند، اين بنا بر اينست كه «تواتى» با تاى دو نقطه بالا پيش از يا باشد و در بعضى نسخهها بنون است يعنى «توانى» و بنا بر اين معنى اينست كه زنيست كه بردبارى نداشته باشد، يا در نشستن و برخاستن و راه رفتن تأنى و آرام نداشته باشد.
٥٦٨٧ شر الولاة من يخافه البرىء.
بدترين حكام حاكميست كه بترسد از او بىگناه، و وجه اين ظاهرست چه ترس بى گناه از حاكم نمىباشد مگر وقتى كه او ستمكار باشد، و اگر عدل كند بىگناه را از او باكى نباشد، و ظاهرست كه حاكم ظالم بدترين حكام است.
٥٦٨٨ شر الاولاد العاق.
بدترين اولاد فرزند عاق است يعنى فرزندى كه با پدر بد سر كند.
٥٦٨٩ شر الاخلاق الكذب[١] و النفاق.
بدترين خصلتها دروغگوئى و نفاق است يعنى موافق نبودن باطن با ظاهر.
٥٦٩٠ شر اخوانك من ارضاك بالباطل.
بدترين برادران تو كسيست كه راضى كند ترا بباطل، مثل اين كه ستايش كند او را به آن چه در او نباشد، يا اين كه اعانت كند او را در امرى كه ضرر بدين او داشته باشد.
٥٦٩١ شر من صاحبت الجاهل.
بدترين كسى كه مصاحبت كنى با او جاهل است يعنى نادان يا كم عقل.
[١] -« الكذب» بفتح كاف و كسر ذال نيز بر وزن كتف بمعنى دروغ است.